برای بیشتر شدن ماندگاری خوراکی‌ها، فقط پایین آوردن دمای یخچال کافی نیست. رطوبت اضافه، بستهبندی نامناسب، تماس دست و ابزار آلوده و ماندن طولانی غذا در دمای اتاق، از مهم‌ترین دلایلی هستند که راه کپک را باز می‌کنند.
قاعده ساده است: خوراکی را تا حد ممکن خشک، خنک، تمیز و در بستهبندی مناسب نگه دارید. اگر کپک ظاهر شد، در خوراکیهای نرم و مرطوب به برداشتن بخش رویی اکتفا نکنید؛ کپک می‌تواند فراتر از قسمت قابل مشاهده نفوذ کرده باشد.
برای افزایش ماندگاری خوراکی‌ها، اول رطوبت را کنترل کنید
کپک در محیط مرطوب راحت‌تر رشد میکند. شستن میوه و سبزی درست پیش از مصرف، خشک کردن سبزی‌های شسته‌شده و نگهداری مواد غذایی در ظرفی که بخار در آن حبس نشود، از مؤثرترین کارهای روزمره است.
- سبزی و میوه را پیش از قرار دادن در یخچال کاملاً خیس بستهبندی نکنید.
- دستمال یا حوله کاغذی تمیز را کنار سبزی‌های برگ‌دار بگذارید تا رطوبت اضافه را جذب کند و در صورت خیس شدن، آن را عوض کنید.
- غذاهای آب‌دار را در ظرفهای کمعمق نگه دارید تا سریعتر خنک شوند.
- مواد خشک مانند حبوبات، آرد و مغزها را در ظرف دربسته و دور از گرما و بخار آشپزخانه قرار دهید.
یخچال را به محل تجمع خوراکیهای نیمه‌تمام تبدیل نکنید
دمای یخچال باید پایین و نسبتاً ثابت باشد؛ برای نگهداری ایمن مواد غذایی، دمای حدود چهار درجه سانتی‌گراد یا کمتر مناسبتر است. باز و بسته کردن مکرر درِ یخچال، چسباندن ظرف‌ها به دیواره پشتی یا پر کردن بیش از حد آن، گردش هوای سرد را مختل میکند.
غذاهای پخته را در ظرفهای کوچک و دربسته تقسیم کنید و آن‌ها را برای مدت طولانی روی کابینت رها نکنید. باقی‌مانده غذا را با تاریخ آماده‌سازی برچسب بزنید تا ظرفهای قدیمی پشت مواد تازه پنهان نمانند. هر چیزی که ظاهر، بو یا بافت غیرعادی دارد، الزاماً با گرم کردن دوباره ایمن نمی‌شود.
جای مناسب هر خوراکی مهم است
لبنیات، غذای پخته و گوشت خام باید در بخش‌های سردتر و در ظرف بسته قرار بگیرند. گوشت خام را در طبقه پایین بگذارید تا در صورت نشت، آب آن روی مواد آماده مصرف نریزد. میوه‌هایی مانند موز و برخی سبزی‌ها نیز ممکن است در بیرون از یخچال کیفیت بهتری داشته باشند؛ دستور نگهداری روی بستهبندی و وضعیت خود خوراکی را در نظر بگیرید.
بستهبندی درست، جلوی کپک و خشک‌شدن را هم‌زمان می‌گیرد
بستهبندی باید با نوع خوراکی هماهنگ باشد. نان در کیسه‌ای که رطوبت را حبس میکند، به‌ویژه در محیط گرم، زودتر کپک می‌زند. اگر قرار نیست نان طی چند روز مصرف شود، بستهبندی چندتکه و فریز کردن، معمولاً از ماندن آن در دمای اتاق بهتر است.
برای پنیر، ظرف تمیز و دربسته انتخاب کنید و آب اضافی یا رطوبت جمع‌شده را مدیریت کنید. قاشق یا چاقوی خیس و استفاده‌شده را دوباره داخل مربا، ترشی یا کره نزنید؛ ورود خرده غذا و رطوبت، عمر محصول را کوتاه میکند.
مواد خشک مانند برنج، آرد، خشکبار و ادویه را پس از باز کردن بسته اصلی به ظرف کاملاً خشک منتقل کنید. قرار دادن این مواد کنار اجاق، سماور یا سینک، دما و رطوبت را بالا می‌برد و احتمال کپک یا افت کیفیت را بیشتر میکند.
برای میوه، سبزی و خوراکیهای تازه چه کار کنیم؟
میوه‌های ضربه‌خورده را از بقیه جدا کنید؛ یک میوه در حال فساد می‌تواند رطوبت و آلودگی را به مواد مجاور منتقل کند. میوه و سبزی را پیش از مصرف بررسی کنید و بخش له‌شده یا آسیب‌دیده را جدا کنید، نه اینکه همه مواد را در یک ظرف فشرده نگه دارید.
سبزی‌های معطر و برگ‌دار را پس از پاک کردن، در صورت شست‌وشو کاملاً خشک کنید و سپس با دستمال خشک در ظرف یا کیسه‌ای دارای تهویه بگذارید. فشردن سبزی خیس در کیسه بسته، یکی از علت‌های رایج سیاه‌شدن و کپک‌زدن سریع آن است.
اگر کپک دیدیم، کدام خوراکی را باید دور بریزیم؟
در خوراکیهای نرم، متخلخل یا مرطوب، کپک ممکن است در عمق نفوذ کرده باشد؛ بنابراین نان، کیک، برنج و غذای پخته، مربا، ماست، خامه، پنیر نرم و میوه‌های نرم کپکزده را مصرف نکنید. بو کردن، مزه کردن یا حرارت دادن هم روش قابل اعتمادی برای بی‌خطر کردن آن‌ها نیست.
در مواد غذایی سفت و متراکم، مانند برخی پنیرهای سفت یا سبزیجات محکم، گاهی جدا کردن بخش کپکزده با حاشیه‌ای وسیع ممکن است؛ اما اگر کپک گسترده است، خوراکی بوی نامطبوع دارد یا نمی‌دانید محصول چقدر درگیر شده، دور ریختن انتخاب مطمئن‌تری است. هنگام دور ریختن، خوراکی کپکزده را نزدیک صورت نبرید و چاقو یا تخته‌ای را که با آن تماس داشته، بشویید.
چند عادت ساده برای کم شدن دورریز مواد غذایی
- هنگام خرید، مقدار مصرف چند روز آینده را در نظر بگیرید و مواد بسیار رسیده را جدا از مواد تازه بگذارید.
- خوراکی‌ها را پیش از چیدن در یخچال بررسی کنید و ماده کپکزده را همان روز جدا کنید.
- تاریخ باز شدن بسته را روی آن بنویسید و مواد قدیمی‌تر را جلوتر قرار دهید.
- غذا را با قاشق تمیز بردارید و درِ ظرف‌ها را بلافاصله ببندید.
- برای نگهداری طولانی‌تر، مواد را در اندازه‌های مصرفی فریز کنید تا مجبور نباشید چند بار یخ‌زدایی و دوباره منجمد کنید.
جمع‌بندی: ماندگاری خوراکی‌ها به چند تصمیم کوچک وابسته است
ماندگاری خوراکی‌ها با کنترل رطوبت، یخچال خنک و منظم، بستهبندی متناسب و مصرف به‌موقع بیشتر میشود. مهم‌تر از همه، کپک خوراکیهای نرم را فقط با برداشتن لایه رویی قابل مصرف فرض نکنید؛ وقتی تردید دارید، دور ریختن آن از به خطر انداختن سلامت خانواده کم‌هزینه‌تر است.
