برای جلوگیری از تیره شدن و تغییر طعم خشکبار، باید تماس آن را با چهار عامل کم کرد: هوا، رطوبت، نور و گرما. این عوامل اکسید شدن چربی موجود در مغزها و تغییر رنگ و عطر میوه‌های خشک را سرعت می‌دهند؛ به‌ویژه وقتی بسته چند بار باز و بسته می‌شود.
خشکبار را پس از باز کردن بسته، به مقدار مصرف هفتگی تقسیم کنید و هر بخش را در ظرفی تمیز، خشک و کاملاً دربسته بریزید. ظرف اصلی را در جای خنک و تاریک بگذارید؛ یخچال یا فریزر هم برای نگهداری طولانی‌تر مناسب است، به شرطی که بسته‌بندی در برابر رطوبت و بو عایق باشد.
چرا خشکبار تیره می‌شود و طعمش تغییر می‌کند؟
مغزهایی مانند گردو، بادام، پسته و فندق روغن طبیعی دارند. تماس طولانی با اکسیژن، گرما و نور باعث اکسید شدن این روغن‌ها می‌شود؛ نتیجه میتواند بوی ماندگی، مزه تلخ یا طعمی شبیه روغن کهنه باشد. در میوه‌های خشک نیز نور، رطوبت و اکسید شدن میتواند به کدر یا تیره شدن رنگ منجر شود.
تغییر رنگ به‌تنهایی همیشه نشانه فساد نیست. بعضی میوه‌های خشک به‌طور طبیعی در طول زمان کمی تیره‌تر می‌شوند، اما تغییر هم‌زمان رنگ با کپک، بوی ترش یا نامطبوع، رطوبت غیرعادی و بافت لزج یا چسبناک، نشانه‌ای برای مصرف نکردن محصول است.
برای جلوگیری از تیره شدن و تغییر طعم خشکبار چه بسته‌بندی‌ای لازم است؟
بسته‌بندی مناسب باید ورود هوا و بخار آب را تا حد ممکن محدود کند. ظرف شیشهای درب‌پیچی یا ظرف پلاستیکی مخصوص مواد غذایی با واشر سالم، گزینه خوبی است. پیش از ریختن خشکبار، ظرف را کاملاً بشویید و خشک کنید؛ حتی مقدار کمی آب باقی‌مانده میتواند باعث نرم شدن و افت کیفیت شود.
- خشکبار را در کیسه یا ظرف نیمهباز رها نکنید.
- بهتر است هر نوع خشکبار در ظرف جداگانه باشد؛ گردو، بادام و میوه خشک رطوبت و بو را به یک اندازه جذب نمیکنند.
- ظرف را بیش از اندازه بزرگ انتخاب نکنید؛ فضای خالی زیاد یعنی هوای بیشتر در تماس با محصول.
- برای مصرف روزانه، مقدار کمی از ظرف اصلی بردارید و از باز گذاشتن طولانی درِ آن خودداری کنید.
اگر از کیسه زیپ‌دار استفاده می‌کنید، هوای اضافی آن را تا حد امکان خارج کنید و کیسه را داخل یک ظرف دربسته بگذارید. برای خریدهای حجیم، تقسیم کردن خشکبار به بسته‌های کوچک بهتر از باز و بسته کردن مداوم یک بسته بزرگ است.
جای مناسب نگهداری خشکبار در خانه کجاست؟
کابینت خنک، خشک و دور از نور مستقیم، برای مصرف کوتاه‌مدت مناسب است. خشکبار را کنار اجاق گاز، فر، شوفاژ، سماور یا پنجره آفتاب‌گیر نگذارید؛ حتی اگر محیط ظاهراً خشک باشد، گرمای مداوم روند افت کیفیت را سریع‌تر می‌کند.
خشکبار نباید کنار مواد بوداری مانند ادویه، قهوه، پیاز و شوینده‌ها قرار بگیرد. مغزها و میوه‌های خشک می‌توانند بوهای محیط را جذب کنند و طعم طبیعی‌شان را از دست بدهند. قرار دادن ظرف در بخش کم‌رفت‌وآمد کابینت، به ثابت ماندن دما و کاهش باز شدن درِ آن کمک می‌کند.
چه زمانی یخچال یا فریزر انتخاب بهتری است؟
برای خانههای گرم، مناطق مرطوب یا نگهداری چندماهه، یخچال میتواند از تند شدن طعم مغزها و افت عطر خشکبار جلوگیری کند. با این حال، ظرف باید کاملاً کیپ باشد؛ چون رطوبت یخچال و بوی غذا در صورت بسته‌بندی نامناسب، کیفیت محصول را پایین می‌آورد.
برای نگهداری طولانی‌تر، خشکبار را در بسته‌های کوچک و ضخیم فریز کنید و روی هر بسته تاریخ بزنید. هنگام خارج کردن، بسته را تا رسیدن به دمای محیط باز نکنید. باز کردن بسته سرد در هوای گرم باعث تشکیل قطره‌های آب روی خشکبار می‌شود و احتمال نرم شدن یا کپک‌زدگی را بالا می‌برد.
نگهداری آجیل خام، بوداده و میوه خشک چه تفاوتی دارد؟
آجیل بوداده و شور معمولاً آماده مصرف است، اما گرما و نمک جای نگهداری درست را نمی‌گیرد. روغن‌های موجود در مغزها پس از بودادن نیز در برابر هوا و گرما آسیب‌پذیرند و اگر محصول عطر روغن کهنه یا تلخی پیدا کرده باشد، گرم کردن دوباره آن مشکل را برطرف نمی‌کند.
میوه خشک باید کاملاً خشک، بدون رطوبت سطحی و در ظرفی جدا از مغزها نگهداری شود. اگر میوه خشک پس از مدتی نرم و مرطوب شده، ابتدا علت را بررسی کنید؛ نزدیکی به بخار، ظرف نامناسب یا بسته‌بندی محصولی که از ابتدا رطوبت داشته، از علت‌های محتمل هستند.
از کجا بفهمیم خشکبار دیگر قابل مصرف نیست؟
قبل از مصرف، مقدار کمی از محصول را از نظر ظاهر، بو و مزه بررسی کنید. بوی تند و ناخوشایند، طعم تلخ و ماندگار، لکه‌های پرزدار یا سبز و سیاه، حشرات، رطوبت غیرعادی و چسبندگی مشکوک، دلایلی برای دور ریختن محصول هستند.
خشکبار مشکوک را با بخش سالم مخلوط نکنید و برای پنهان کردن بوی نامطبوع، آن را نشویید یا دوباره برشته نکنید. شست‌وشو رطوبت را بالا می‌برد و حرارت هم الزاماً ترکیبات نامطلوب یا کپک را از بین نمی‌برد.
جمع‌بندی: برای جلوگیری از تیره شدن و تغییر طعم خشکبار، آن را در بسته‌های کوچک و ظرف کاملاً دربسته، دور از نور، گرما، رطوبت و بوهای قوی نگهداری کنید. برای ماندگاری بیشتر از یخچال یا فریزر استفاده کنید و بسته سرد را پیش از باز کردن به دمای محیط برسانید.
