خربزه درختی همان پاپایا است؛ میوه‌ای گرمسیری با گوشت نرم، عطر ملایم و رنگی از زرد تا نارنجی. خواص خربزه درختی برای سلامتی بیشتر به آب، فیبر، ویتامین C، کاروتنوئیدها و مقدار محدودی از ویتامین‌ها و مواد معدنی آن مربوط میشود، نه به اثر درمانی قطعی برای بیماری‌ها.
این میوه میتواند بخشی از یک الگوی غذایی متنوع باشد؛ به‌ویژه برای کسانی که به دنبال میان‌وعده‌ای آبدار و کم‌چرب هستند. مقدار مصرف، میزان رسیدگی میوه و وضعیت سلامت فرد در نتیجه نهایی اهمیت دارد.
خواص خربزه درختی برای سلامتی چیست؟
تأمین ویتامین C و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی
خربزه درختی رسیده منبع مناسبی از ویتامین C است. این ویتامین به عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، ساخت کلاژن و حفظ سلامت پوست و بافت‌های بدن کمک می‌کند. بدن همچنین از ترکیبات کاروتنوئیدی موجود در میوههای زرد و نارنجی، از جمله بتاکاروتن، برای تأمین بخشی از ویتامین A استفاده می‌کند.
کاروتنوئیدها و سایر ترکیبات گیاهی خربزه درختی خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند؛ یعنی در برابر بخشی از آسیب‌های ناشی از فرایندهای اکسیداتیو از سلول‌ها محافظت می‌کنند. این ویژگی به معنای پیشگیری یا درمان قطعی سرطان و بیماری‌های مزمن نیست و نباید جایگزین درمان پزشکی شود.
کمک به دریافت فیبر و تنظیم حرکات روده
فیبر موجود در خربزه درختی، همراه با آب فراوان آن، میتواند به نرم‌تر شدن مدفوع و منظم‌تر شدن دفع کمک کند. این اثر برای افرادی که در رژیم غذایی خود میوه و سبزی کمی دارند، قابل توجه است؛ البته افزایش ناگهانی فیبر ممکن است نفخ یا دل‌پیچه ایجاد کند.
اگر یبوست مداوم، درد شکم، خون‌ریزی یا تغییر طولانی‌مدت در عادت دفع وجود دارد، تکیه بر میوه کافی نیست و باید علت از سوی پزشک بررسی شود.
کمک به تأمین آب و یک میان‌وعده کم‌چرب
بخش زیادی از بافت خربزه درختی را آب تشکیل می‌دهد؛ بنابراین میتواند در کنار آب و دیگر خوراکی‌های آبدار، به تأمین مایعات روزانه کمک کند. این میوه چربی کمی دارد و در صورت مصرف به شکل ساده، گزینه‌ای مناسب‌تر از دسرهای پرشکر و خوراکی‌های سرخ‌شده است.
با وجود این، آب‌میوه یا پوره شیرین‌شده همان مزیت میوه کامل را ندارد؛ چون ممکن است فیبر کمتری داشته باشد و خوردن مقدار زیادی قند طبیعی را آسان‌تر کند.
آنزیم پاپائین در خربزه درختی چه نقشی دارد؟
خربزه درختی دارای آنزیمی به نام پاپائین است که در تجزیه پروتئین‌ها نقش دارد و به همین دلیل در برخی فراورده‌های نرم‌کننده گوشت نیز استفاده میشود. مقدار این آنزیم در میوه نارس بیشتر است و با رسیدن میوه تغییر می‌کند.
وجود پاپائین به این معنا نیست که خوردن خربزه درختی میتواند همه مشکلات گوارشی را درمان کند. شواهد مربوط به مکمل‌ها و عصاره‌های غلیظ با خوردن مقدار معمول میوه یکسان نیست؛ بنابراین از مصرف خودسرانه مکمل پاپایا یا فرآوردههای دانه و برگ آن برای درمان بیماری‌ها پرهیز کنید.
بهترین روش مصرف خربزه درختی در رژیم غذایی
برای استفاده از مزایای تغذیه‌ای این میوه، خربزه درختی رسیده را به‌صورت تازه و در مقدار متعادل بخورید. پوست آن مصرف نمی‌شود و دانههای سیاه داخل میوه نیز طعمی تند دارند و برای همه خوشایند نیستند.
- گوشت میوه را به‌تنهایی یا همراه با ماست ساده و مغزها مصرف کنید.
- برای حفظ فیبر، میوه کامل را به آب‌میوه صاف‌شده ترجیح دهید.
- اگر اولین بار است آن را می‌خورید، با مقدار کم شروع کنید تا واکنش بدن مشخص شود.
- میوه برش‌خورده را در ظرف تمیز و در یخچال نگهداری کنید و در زمان مناسب مصرف کنید.
خربزه درختی را میتوان به سالاد میوه یا اسموتی بدون شکر اضافه کرد. افزودن شکر، عسل یا خامه، انرژی دریافتی را بالا می‌برد و مزیت آن را برای افرادی که روی وزن یا قند خون خود کنترل دارند، کمتر می‌کند.
چه کسانی باید در مصرف خربزه درختی احتیاط کنند؟
برخی افراد به پاپایا یا لاتکس حساسیت دارند و ممکن است پس از خوردن آن دچار خارش، کهیر، تورم لب و دهان یا علائم گوارشی شوند. در صورت بروز نشانه‌های شدید مانند تنگی نفس یا تورم گلو، مراجعه فوری به خدمات درمانی ضروری است.
میوه نارس یا نیمهرس بهدلیل داشتن لاتکس بیشتر، با میوه کاملاً رسیده یکسان نیست. زنان باردار، افراد دارای حساسیت به لاتکس و کسانی که بیماری زمینه‌ای یا داروی منظم دارند، بهتر است درباره مصرف مداوم یا مقدار زیاد پاپایای نارس با پزشک مشورت کنند.
افراد مبتلا به دیابت نیز باید به مقدار مصرف توجه داشته باشند. خربزه درختی میوه مفیدی است، اما بدون قند نیست؛ بهتر است سهم آن در برنامه غذایی با نیازهای فردی و سایر منابع کربوهیدرات هماهنگ شود.
چطور خربزه درختی رسیده را انتخاب کنیم؟
پوست میوه رسیده معمولاً رنگ زرد یا زرد-نارنجی پیدا می‌کند و با فشار ملایم کمی نرم است. بوی شیرین و طبیعی در نزدیکی ساقه میتواند نشانه رسیدگی باشد، اما وجود بوی ترش، لکه‌های کپکی، نواحی بسیار له‌شده یا آب‌افتادگی نشانه مناسبی نیست.
اگر میوه هنوز سفت و سبز است، میتوان آن را برای مدتی کوتاه در دمای اتاق گذاشت تا برسد. پس از رسیدن، نگهداری در یخچال روند نرم شدن را کندتر می‌کند.
جمع‌بندی: خواص خربزه درختی برای سلامتی عمدتاً از ویتامین C، کاروتنوئیدها، آب و فیبر آن می‌آید. میوه رسیده و کامل را در مقدار متعادل مصرف کنید، به ادعاهای درمانی درباره پاپائین یا دانهها اعتماد نکنید و در صورت حساسیت، بارداری یا بیماری زمینه‌ای درباره نوع و مقدار مصرف احتیاط داشته باشید.
