نسل Z یا همان Gen Z در دنیایی بزرگ شده که اینترنت، گوشی هوشمند و شبکههای اجتماعی بخش عادی زندگی روزمره بودهاند. همین موضوع باعث شده سبک ارتباط، سرگرمی، خرید و حتی نگاه این نسل به کار و زندگی با نسلهای قبل تفاوتهایی داشته باشد.
اما نسل زد دقیقاً چه چیزهایی دوست دارد؟ آیا همه اعضای این نسل عاشق TikTok، لباسهای خاص و موسیقی ترند هستند؟ قطعاً نه. هیچ نسلی مجموعهای از افراد کاملاً شبیه به هم نیست. با این حال میتوان چند الگوی رایج را در علایق و سبک زندگی بسیاری از جوانان Gen Z مشاهده کرد.
نسل زد بیشتر به چه چیزهایی علاقه دارد؟
اگر بخواهیم خیلی کوتاه جواب بدهیم، بسیاری از افراد نسل زد به محتوای سریع و سرگرمکننده، موسیقی متنوع، سبک شخصی در پوشش، تکنولوژی، شبکههای اجتماعی، تجربههای واقعی و آزادی بیشتر در انتخاب سبک زندگی علاقه نشان میدهند.
در عین حال، شرایط اقتصادی، کشور محل زندگی، خانواده، فرهنگ و شخصیت هر فرد میتواند این علایق را کاملاً تغییر دهد.
۱. موسیقی؛ پلیلیست مهمتر از ژانر
برای نسلهای قبلی، طرفدار بودن یک سبک خاص موسیقی اهمیت زیادی داشت؛ مثلاً فرد ممکن بود خودش را طرفدار راک، پاپ یا هیپهاپ بداند.
اما در نسل زد مرز میان سبکهای موسیقی کمتر شده است. یک پلیلیست ممکن است از پاپ شروع شود، به هیپهاپ برسد و بعد با موسیقی قدیمی یا یک آهنگ وایرال در TikTok ادامه پیدا کند.
شبکههای اجتماعی نیز در کشف موسیقی نقش زیادی دارند. گاهی چند ثانیه از یک آهنگ در یک ویدیوی کوتاه وایرال میشود و میلیونها نفر سراغ نسخه کامل آن میروند.
برای بسیاری از کاربران جوان، حالوهوای آهنگ از قرار گرفتن آن در یک ژانر مشخص مهمتر است.
۲. مد شخصی؛ پوشیدن چیزی که «خودم دوست دارم»
سبک لباس نسل زد ترکیبی از چند دوره مختلف است.
از بازگشت لباسهای دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ گرفته تا استایلهای مینیمال، Oversize، Streetwear و لباسهای Vintage، همه را میتوان همزمان در مد این نسل دید.
اما شاید ویژگی مهمتر این باشد که بسیاری از جوانان نمیخواهند الزاماً یک مدل مشخص را دنبال کنند.
ترکیب کردن لباسهای ارزان و گران، لباسهای قدیمی و جدید یا حتی ساختن یک استایل کاملاً شخصی بخشی از فرهنگ مد آنلاین شده است.
اصطلاحهایی مانند Aesthetic نیز دقیقاً از همین فضا میآیند؛ یعنی ساختن یک ظاهر و حالوهوای مشخص که میتواند در لباس، اتاق، عکسها و حتی صفحه شبکه اجتماعی فرد دیده شود.
۳. محتوای کوتاه و سریع
TikTok، Reels اینستاگرام و YouTube Shorts نمونه روشنی از تغییر عادت مصرف محتوا هستند.
ویدیوهای کوتاه میتوانند در چند ثانیه:
- سرگرم کنند،
- یک نکته آموزشی بدهند،
- محصولی معرفی کنند،
- داستانی تعریف کنند،
- یا یک ترند جدید بسازند.
این موضوع البته به معنی آن نیست که نسل زد محتوای طولانی نمیبیند. پادکست، سریال و ویدیوهای طولانی YouTube نیز مخاطبان جوان زیادی دارند.
تفاوت اصلی این است که محتوا باید خیلی سریع دلیل خوبی برای ادامه دادن به مخاطب بدهد.
۴. شبکههای اجتماعی، اما نه فقط برای انتشار عکس
شبکههای اجتماعی برای نسل زد فقط محلی برای گذاشتن عکس نیستند.
بسیاری از کاربران جوان از این پلتفرمها برای موارد مختلف استفاده میکنند:
- پیدا کردن موسیقی
- دنبال کردن مد
- دیدن میمها
- پیدا کردن رستوران و کافه
- یادگیری
- بررسی محصولات
- دنبال کردن اخبار سرگرمی
- ارتباط با دوستان
دادههای Pew Research نیز نشان میدهد استفاده از پلتفرمهایی مانند Instagram، TikTok و Snapchat در میان بزرگسالان جوان بیشتر از بسیاری از گروههای سنی بالاتر است.
۵. میم، شوخی و زبان مخصوص اینترنت
یکی از بخشهای مهم فرهنگ آنلاین نسل زد، میمها و اصطلاحات اینترنتی هستند.
کلماتی مانند:
Rizz، Delulu، Slay، Sus، No Cap
یا مخففهایی مانند:
FR، NGL، IYKYK و TBH
در مکالمات آنلاین زیاد دیده میشوند.
میم برای کاربران اینترنت فقط یک تصویر خندهدار نیست؛ گاهی یک اتفاق، احساس یا تجربه مشترک را با یک عکس و چند کلمه منتقل میکند.
به همین دلیل زبان Gen Z میتواند برای کسی که کمتر در شبکههای اجتماعی حضور دارد کمی عجیب به نظر برسد.
۶. تکنولوژی و هوش مصنوعی
برای نسل زد، تکنولوژی معمولاً چیزی جدا از زندگی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره است.
گوشی هوشمند، سرویسهای استریم، خرید اینترنتی، ابزارهای هوش مصنوعی و اپلیکیشنهای مختلف برای بسیاری از افراد این نسل ابزارهایی عادی محسوب میشوند.
هوش مصنوعی نیز بهسرعت وارد درس، کار و تولید محتوا شده است. گزارش جهانی Deloitte در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد استفاده از AI در محیط کار میان نسل زد و هزاره بسیار گسترده شده و بسیاری از پاسخدهندگان آن را ابزاری برای یادگیری و رشد مهارت میبینند.
۷. تجربه مهمتر از نمایش تجمل
همه جوانان مثل هم نیستند، اما در بخشی از فرهنگ Gen Z، تجربههایی مثل سفر، کنسرت، کافه رفتن، فعالیت با دوستان و تجربههای جدید میتوانند جذابتر از نمایش مستقیم تجمل باشند.
حتی هنگام خرید نیز محصولی که «داستان»، طراحی متفاوت یا تجربه جالبی ایجاد میکند ممکن است بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.
البته فشار هزینههای زندگی نیز روی انتخابهای این نسل تأثیر دارد و در سالهای اخیر موضوع قیمت و امنیت مالی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. پژوهش Deloitte در سال ۲۰۲۶ نیز نشان میدهد مسائل مالی بر تصمیمهای شخصی و شغلی بسیاری از افراد Gen Z اثرگذار است.
۸. تعادل میان کار و زندگی
تصویر قدیمی موفقیت که فقط با سمت شغلی بالاتر و ساعات کاری بیشتر تعریف میشد، برای همه افراد Gen Z جذاب نیست.
بسیاری از آنها علاوه بر درآمد، به موارد دیگری هم فکر میکنند:
- زمان آزاد
- رشد مهارت
- انعطاف کاری
- فشار روانی قابل مدیریت
- امکان داشتن زندگی خارج از محیط کار
بررسی جهانی Deloitte در سال ۲۰۲۶ نیز نشان میدهد بسیاری از پاسخدهندگان جوان رشد پایدار، مهارت و رفاه را به پیشرفت شغلی بسیار سریع ترجیح میدهند.
آیا همه افراد نسل زد همین علایق را دارند؟
خیر.
«نسل زد» یک ابزار برای بررسی برخی الگوهای نسلی است، نه نسخهای برای توصیف شخصیت تمام افراد متولد یک دوره.
یک نوجوان یا جوان در ایران ممکن است علایق بسیار متفاوتی با فردی همسن خود در ژاپن، آلمان یا آمریکا داشته باشد.
حتی دو نفر از یک خانواده و یک سن هم ممکن است در موسیقی، لباس، شبکههای اجتماعی و سبک زندگی هیچ شباهتی به هم نداشته باشند.
به همین دلیل بهتر است درباره گرایشهای رایج نسل زد صحبت کنیم، نه ویژگیهایی که حتماً در تمام اعضای این نسل وجود دارند.
جمعبندی
نسل زد چه چیزهایی دوست دارد؟ پاسخ کوتاه این است: انتخاب، تنوع و تجربه شخصی.
از موسیقی و مد گرفته تا شبکههای اجتماعی و تکنولوژی، بسیاری از علایق این نسل حول امکان انتخاب و ساختن سبک شخصی شکل گرفتهاند. Gen Z ممکن است امروز یک آهنگ قدیمی را گوش کند، فردا یک ترند جدید را دنبال کند و همزمان استایل خودش را بدون توجه کامل به قواعد سنتی مد بسازد.
برای شناخت این نسل، بهتر است به جای چند کلیشه ساده، دنیای دیجیتال و فرهنگی را ببینیم که این نسل در آن بزرگ شده است.