نماز روز عاشورا در مفاتیحالجنان نمازی چهار رکعتی است که در هر رکعت آن، پس از سوره حمد، پنجاه مرتبه سوره توحید خوانده میشود. در رکوع، پس از برخاستن از رکوع و در سجدهها نیز ذکر ویژهای با تعداد مشخص تکرار میشود.
این نماز واجب نیست و در شمار اعمال مستحبی روز عاشورا قرار دارد. بنابراین اگر کسی به دلیل خستگی، بیماری، کمبود وقت یا دشواری شمارش نتواند آن را بهجا آورد، تکلیفی بر عهدهاش نیست و میتواند به نمازهای واجب، دعا و یادکرد مصائب امام حسین(ع) بپردازد.
نماز روز عاشورا در مفاتیحالجنان چگونه خوانده میشود؟
این نماز چهار رکعت دارد و بهصورت دو نماز دو رکعتی خوانده میشود؛ یعنی پس از رکعت دوم سلام داده میشود و سپس دو رکعت دیگر بهجا میآید.
در هر رکعت، ابتدا سوره حمد خوانده میشود.
پس از سوره حمد، سوره توحید پنجاه مرتبه خوانده میشود.
در رکوع، ذکر «سبحانالله و الحمدلله و لا إله إلاالله و اللهاکبر» ده مرتبه گفته میشود.
پس از برخاستن از رکوع نیز همین ذکر ده مرتبه تکرار میشود.
در هر سجده، ذکر یادشده ده مرتبه خوانده میشود.
پس از سر برداشتن از هر سجده نیز این ذکر ده مرتبه گفته میشود.
پس از پایان رکعت دوم، سلام نماز داده میشود و دو رکعت بعدی با همین ترتیب خوانده میشود. برای جلوگیری از اشتباه، میتوان تعداد تکرارها را با حرکت انگشت یا تسبیحِ شمارشی دنبال کرد؛ اصل مهم، حفظ نظم نماز و توجه قلبی است، نه شتاب برای تمامکردن آن.
ذکرهای نماز عاشورا چیست؟
ذکری که در رکوع، پس از رکوع و سجدههای این نماز خوانده میشود، چنین است:
«سُبْحانَاللّهِ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ وَ لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ وَ اللّهُ أَکْبَر»
این ذکر باید در هر جای تعیینشده ده مرتبه تکرار شود. چون در هر رکعت چند نوبت برای گفتن آن وجود دارد، بهتر است نمازگزار پیش از شروع، ترتیب رکوع و سجده را مرور کند تا شمارشها با یکدیگر جابهجا نشوند.
زمان خواندن نماز روز عاشورا
نماز روز عاشورا در روز دهم محرم و در چارچوب اعمال همان روز خوانده میشود. در بسیاری از نسخهها و شرحهای مربوط به اعمال عاشورا، توجه ویژهای به زمان ظهر و نماز ظهر این روز شده است؛ بااینحال، برای زمان دقیق و جزئیات اجرایی، بهتر است متن همان چاپ معتبر مفاتیحالجنان که در اختیار دارید ملاک قرار گیرد.
این نماز را میتوان در فضای آرام خانه، مسجد یا هر مکان پاکی که شرایط نماز در آن فراهم باشد خواند. حضور قلب، رعایت احکام معمول نماز و پرهیز از ایجاد مزاحمت برای دیگران، از تشریفات ظاهری مهمتر است.
آیا این نماز جای نماز ظهر عاشورا را میگیرد؟
خیر. نماز چهار رکعتیِ نقلشده برای روز عاشورا، نماز مستحبی است و جای نماز ظهر و عصر را نمیگیرد. اگر زمان نماز ظهر فرا رسیده باشد، ابتدا باید نماز واجب در وقت خود خوانده شود و سپس نماز مستحبی، در صورت فراهمبودن شرایط و توان فرد، انجام گیرد.
همچنین نباید میان «نماز روز عاشورا» و نماز ظهر عاشورا که ممکن است در برخی مکانها بهصورت جماعت برگزار شود، اشتباه ایجاد شود. عنوان و شیوه این دو میتواند در منابع یا برنامههای مذهبی متفاوت به کار برود؛ متن مفاتیحالجنان و نیت نماز، ملاک تشخیص هستند.
نیت نماز روز عاشورا
نیت این نماز مانند دیگر نمازهای مستحبی با قصد قربت انجام میشود؛ یعنی نمازگزار در دل قصد میکند چهار رکعت نماز مستحبی روز عاشورا را برای نزدیکشدن به خداوند بخواند. بر زبان آوردن جملهای خاص برای نیت لازم نیست.
در انجام اعمال مستحبی، نباید به خود فشار غیرضروری وارد کرد. اگر خواندن پنجاه مرتبه سوره توحید در هر رکعت برای فرد دشوار است، میتواند بهجای این عمل، به عبادتهای مستحب دیگری مانند دعا، تلاوت قرآن یا زیارت عاشورا بپردازد؛ البته هر عمل باید با عنوان و نیت خودش انجام شود.
جمعبندی: نماز روز عاشورا در مفاتیحالجنان چهار رکعت و مستحب است؛ در هر رکعت پس از حمد، سوره توحید پنجاه مرتبه خوانده میشود و ذکر «سبحانالله و الحمدلله و لا إله إلاالله و اللهاکبر» در رکوع، پس از رکوع و سجدهها، هر بار ده مرتبه تکرار میشود. این نماز جایگزین نمازهای واجب نیست و میتوان آن را با آرامش و به اندازه توان انجام داد.
