برای کاهش هزینههای قبوض و مصرف انرژی لازم نیست آسایش خانه را از بین ببرید. بخش مهمی از افزایش قبض از چند عامل قابلردیابی میآید: وسیلهای که بیدلیل روشن مانده، نشتی آب، تنظیم نادرست دمای خانه، ورود هوای بیرون یا استفاده همزمان از چند وسیله پرمصرف.
اولین قدم این است که بهجای تمرکز فقط بر مبلغ قبض، مقدار مصرف، طول دوره قرائت و تغییرات آن را بررسی کنید. سپس با چند اصلاح کمهزینه در برق، گاز و آب، مشخص کنید کدام تغییر واقعاً روی مصرف خانه اثر گذاشته است.
کاهش هزینههای قبوض و مصرف انرژی را با اندازهگیری شروع کنید
مبلغ قبض همیشه تصویر دقیقی از مصرف نمیدهد؛ چون تعرفه، تعداد روزهای دوره و گاهی الگوی مصرف روی آن اثر میگذارد. عدد مصرف درجشده در قبض را با دوره قبل و ترجیحاً با دوره مشابه سال گذشته مقایسه کنید.
یک جدول ساده ماهانه بسازید و این موارد را در آن بنویسید:
- مقدار مصرف برق، گاز و آب
- تعداد روزهای دوره قرائت
- مبلغ نهایی قبض
- وسایل یا شرایط متفاوت آن ماه؛ مانند مهمان، گرمای شدید، سرمای هوا یا استفاده بیشتر از کولر
اگر امکانش را دارید، در یک ساعت مشخص از کنتورها عکس بگیرید. این کار بهویژه برای تشخیص مصرف غیرعادی آب یا برق مفید است. افزایش ناگهانی مصرف بدون تغییر محسوس در سبک زندگی، ارزش بررسی نشتی، خرابی وسیله یا خطای قرائت را دارد.
چطور مصرف برق وسایل پرمصرف را پایین بیاوریم؟
در بیشتر خانهها، وسایل سرمایشی و گرمایشی برقی بیشترین فشار را به قبض برق وارد میکنند. کولر را فقط برای خنککردن اتاقهای مورد استفاده روشن کنید و در زمان خروج، در و پنجره را ببندید تا انرژی هدر نرود.
تمیز بودن فیلتر کولر، باز نبودن مسیر جریان هوا و سرویس دورهای، به کارکرد بهتر دستگاه کمک میکند. در کولرهای گازی، انتخاب دمای بسیار پایین باعث میشود کمپرسور مدت بیشتری کار کند؛ دمای متعادل و بستن پرده در ساعات آفتابی معمولاً انتخاب کمهزینهتری است.
برای وسایل دیگر این عادتها را امتحان کنید:
- لباسشویی و ظرفشویی را با ظرفیت مناسب و ترجیحاً در حالت کامل روشن کنید.
- تا حد امکان از برنامههای اقتصادی و دمای شستوشوی پایینتر استفاده کنید.
- یخچال را کنار اجاق، شوفاژ یا محل آفتابگیر نگذارید و فاصله لازم برای گردش هوا را حفظ کنید.
- غذا را پیش از گذاشتن در یخچال از حالت داغ خارج کنید، اما آن را برای مدت طولانی بیرون از یخچال رها نکنید.
- لامپهای پرمصرف را با لامپ کممصرف یا LED جایگزین کنید و روشنایی اتاقهای خالی را خاموش کنید.
مصرف پنهان در حالت آمادهبهکار
تلویزیون، گیرنده دیجیتال، کنسول بازی، رایانه و برخی شارژرها حتی پس از خاموش شدن با کنترل، ممکن است در حالت آمادهبهکار بمانند. یک چندراهی کلیددار برای تجهیزات کنار هم، راه سادهای است تا هنگام خواب یا خروج از خانه برق آنها را یکجا قطع کنید.
شارژر را بیدلیل در پریز رها نکنید و برای وسایلی که ساعت یا تنظیماتشان با قطع برق از بین میرود، از این روش استفاده نکنید. هدف، قطع مصرف غیرضروری است؛ نه خاموش کردن وسایلی که برای ایمنی یا عملکرد درست باید روشن بمانند.
با تنظیم گرمایش و جلوگیری از هدررفت، قبض گاز را کمتر کنید
بالا بردن درجه وسایل گرمایشی برای جبران سرمای خانه، معمولاً اولین واکنش است؛ اما اگر پنجره، در یا دیوار عایق نباشد، گرما دوباره از خانه خارج میشود. درزگیر مناسب برای در و پنجره، پرده ضخیم در شب و بستن در اتاقهای کماستفاده میتواند بدون خرید وسیله جدید، اتلاف گرما را کاهش دهد.
رادیاتور را با مبل، پرده یا پوشش ضخیم نپوشانید. جریان آزاد هوا اطراف آن باعث میشود گرما بهتر در اتاق پخش شود. سرویس وسایل گرمایشی و بررسی مسیر دودکش را نیز به فرد متخصص بسپارید؛ صرفهجویی نباید ایمنی خانواده را به خطر بیندازد.
برای آب گرم، لولههای آب گرم در مسیرهای سرد را عایق کنید و هنگام مسواکزدن یا شستن ظرفها، شیر را بیدلیل باز نگذارید. اگر آب گرم دیر به شیر میرسد، بهجای باز گذاشتن مداوم آب، یک ظرف زیر شیر قرار دهید و از آب جمعشده برای شستوشو یا آبیاری استفاده کنید.
کاهش مصرف آب از پیدا کردن نشتی شروع میشود
نشتیهای کوچک ممکن است مدتی دیده نشوند، اما در طول شبانهروز مقدار قابلتوجهی آب هدر دهند. همه شیرها را ببندید و در زمانی که هیچکس از آب استفاده نمیکند، حرکت کنتور را بررسی کنید. حرکت کنتور در این وضعیت، نشانهای برای بررسی شیرها، فلاشتانک و لولههاست.
چکه شیر آب را به تعویق نیندازید و عملکرد فلاشتانک را آزمایش کنید. قرار دادن چند قطره رنگ خوراکی در مخزن فلاشتانک و مشاهده کاسه پس از مدتی، میتواند نشتی داخلی را نشان دهد؛ البته برای تعمیر، قطعه مناسب و فرد آشنا به کار نیاز است.
در حمام، کوتاهتر کردن زمان دوش و نصب سردوش کاهنده مصرف میتواند هم آب و هم انرژی لازم برای گرمکردن آن را کم کند. ماشین لباسشویی را فقط برای چند لباس روشن نکنید و برنامه متناسب با مقدار لباس را انتخاب کنید.
چه تغییرهایی بیشترین صرفهجویی را با کمترین هزینه دارند؟
- همین هفته: نشتی شیرها و فلاشتانک را بررسی کنید، لامپهای روشن در اتاقهای خالی را خاموش کنید و وسایل آمادهبهکار را از چندراهی قطع کنید.
- تا پایان ماه: فیلتر کولر را تمیز کنید، درزهای پنجره را بررسی کنید و مصرف کنتورها را در چند روز مشخص ثبت کنید.
- برای خرید بعدی: هنگام تعویض وسیله، فقط قیمت خرید را نبینید؛ مصرف انرژی، اندازه مناسب خانواده و هزینه نگهداری را هم در نظر بگیرید.
هر تغییر را جداگانه اجرا کنید و اثر آن را در قبض یا عدد کنتور بسنجید. اگر همزمان ده کار انجام دهید، متوجه نمیشوید کدام اقدام نتیجه داده و کدامیک فقط هزینه اضافی ایجاد کرده است.
جمعبندی؛ قبض کمتر بدون حذف آسایش
کاهش هزینههای قبوض و مصرف انرژی با یک تصمیم بزرگ اتفاق نمیافتد؛ نتیجه ترکیب اندازهگیری منظم، جلوگیری از نشتی، کنترل وسایل سرمایشی و گرمایشی و حذف مصرفهای پنهان است. از بررسی عدد کنتور و وضعیت خانه شروع کنید، سپس اقدامهایی را انتخاب کنید که هزینه کمی دارند و اثرشان قابلاندازهگیری است.



