تنظیم بودجه ماهانه خانواده یعنی قبل از خرج کردن مشخص کنید درآمد ماهانه قرار است صرف چه چیزهایی شود. هدف، محروم کردن خانواده از همه خریدها نیست؛ هدف این است که هزینههای ضروری، مخارج قابل کنترل و پسانداز با هم تعادل داشته باشند و پول پیش از پایان ماه تمام نشود.
برای شروع، درآمد قابل اتکا و هزینههای یک ماه معمولی را روی کاغذ یا یک فایل ساده بنویسید. بودجهای که بر اساس حدس، درآمدهای نامنظم یا هزینههای فراموششده ساخته شود، خیلی زود کنار گذاشته میشود؛ بنابراین واقعبینانه بودن از دقیق و پیچیده بودن مهمتر است.
چگونه برای خانواده بودجه ماهانه تنظیم کنیم؟
بودجه خانوادگی را میتوان در پنج مرحله ساخت: مشخص کردن درآمد، ثبت هزینهها، دستهبندی مخارج، تعیین سقف هر دسته و بررسی نتیجه در پایان ماه. لازم نیست از همان ابتدا از نرمافزارهای تخصصی استفاده کنید؛ یک دفتر، جدول ساده یا یادداشت گوشی هم کافی است.
- درآمد خالص ماهانه را بنویسید: حقوق و درآمدی را ثبت کنید که بعد از کسرهای قطعی واقعاً به دست خانواده میرسد.
- هزینهها را ثبت کنید: قبضها، اجاره، رفتوآمد، خوراک، درمان، آموزش، خریدهای روزمره و پرداختهای کوچک را از قلم نیندازید.
- برای هر دسته سقف تعیین کنید: سقف باید با قیمتها و سبک زندگی واقعی خانواده سازگار باشد، نه با یک عدد ایدهآل.
- مبلغ پسانداز یا ذخیره را جدا کنید: حتی مبلغ کم، اگر منظم باشد، به مدیریت هزینههای پیشبینینشده کمک میکند.
- در پایان ماه مقایسه کنید: عدد برنامهریزیشده را با مبلغ واقعی خرجشده مقایسه کنید و برای ماه بعد اصلاحات کوچک انجام دهید.
هزینههای خانواده را به چهار گروه تقسیم کنید
دستهبندی درست کمک میکند بدانید کدام هزینه واقعاً قابل تغییر است. بهجای اینکه فقط جمع کل مخارج را ببینید، هر هزینه را در یکی از گروههای زیر قرار دهید:
- هزینههای ثابت: اجاره یا قسط، شهریه، بیمه و پرداختهایی که مبلغ یا زمان آنها تقریباً مشخص است.
- هزینههای ضروری متغیر: خوراک، حملونقل، دارو، قبض و خریدهای لازم خانه که مبلغشان هر ماه تغییر میکند.
- هزینههای انتخابی: رستوران، خرید لباس غیرضروری، سرگرمی، هدیه و خدماتی که میتوان زمان یا مقدارشان را تغییر داد.
- هزینههای دورهای و پیشبینینشده: تعمیر خودرو، سرویس وسایل، تمدید بیمه، خرید مدرسه یا هزینههای مناسبتی.
گروه چهارم معمولاً در بودجههای خانوادگی فراموش میشود. اگر هزینهای مثل بیمه یا تعمیرات هر چند ماه یکبار اتفاق میافتد، آن را غافلگیرکننده ندانید؛ مبلغ تقریبیاش را بر تعداد ماههای سال تقسیم کنید و هر ماه بخشی از آن را کنار بگذارید.
بودجه را بر اساس درآمد واقعی، نه درآمد ایدهآل، ببندید
خانوادههایی که درآمد ثابت ندارند، بهتر است بودجه را با کمترین درآمد قابل انتظار تنظیم کنند. در ماههای بهتر میتوان مبلغ اضافه را برای هزینههای دورهای، بدهی یا ذخیره اختصاص داد؛ اما اجاره، قسط یا تعهدات ثابت را نباید بر پایه درآمدی پرداخت کرد که هنوز قطعی نیست.
اگر چند نفر در خانواده درآمد دارند، روشن بودن سهم هر درآمد و زمان پرداخت آن از خود عددها مهمتر است. لازم نیست همه درآمدها در یک حساب مشترک باشد، اما باید هزینههای مشترک، پرداختکننده هر هزینه و مبلغ باقیمانده برای مخارج شخصی از قبل مشخص شود.
برای هر دسته سقف هزینه تعیین کنید
پس از ثبت مخارج، درآمد خالص را از هزینههای ثابت کم کنید. مبلغ باقیمانده باید بین هزینههای ضروری متغیر، هزینههای انتخابی، ذخیره و پسانداز تقسیم شود. اگر پس از این محاسبه چیزی باقی نمیماند، بودجه با کم کردن هزینههای اختیاری یا بازنگری در تعهدات ثابت اصلاح میشود، نه با ثبت عددی غیرواقعی برای پسانداز.
برای هزینههای روزمره میتوانید سقف هفتگی تعیین کنید. مثلاً اگر خانواده برای خریدهای جاری ماهانه مبلغ مشخصی کنار گذاشته است، تقسیم آن به چهار یا پنج بخش هفتگی، تمام شدن پول در نیمه اول ماه را کمتر میکند. این روش برای خوراک، رفتوآمد و خریدهای کوچک کاربردیتر از یک سقف کلی ماهانه است.
یک حاشیه امن برای بودجه در نظر بگیرید
همه درآمد را از ابتدا به هزینههای مختلف اختصاص ندهید. افزایش قیمت، هزینه درمان، تعمیر کوچک یا مهمانی پیشبینینشده ممکن است برنامه را تغییر دهد. یک بخش کوچک و جدا برای چنین مواردی بگذارید تا هر اتفاق ناگهانی، بودجه کل ماه را به هم نزند.
جلسه کوتاه خانوادگی، بخش ضروری بودجهبندی است
بودجهای که فقط یک نفر آن را بداند، معمولاً دوام زیادی ندارد. در یک گفتوگوی کوتاه، درباره سه موضوع به توافق برسید: هزینههای ضروری این ماه، هدف مالی مشترک و هزینههایی که باید محدود شوند. کودکان هم میتوانند متناسب با سنشان درک کنند که برای هر خرید، منبع مالی مشخصی وجود دارد؛ بدون اینکه نگرانیهای مالی بزرگسالان به آنها منتقل شود.
بهتر است تصمیمها به جای سرزنش یک عضو خانواده، درباره الگوی هزینهکرد باشد. جملهای مانند «هزینه سفارش غذا از سقف این ماه بیشتر شده» اطلاعاتی برای اصلاح برنامه میدهد، اما مقصر کردن افراد همکاری را دشوار میکند.
در پایان ماه، بودجه را اصلاح کنید نه اینکه کنار بگذارید
اگر یک ماه از سقف تعیینشده عبور کردید، لازم نیست کل روش را شکستخورده بدانید. بررسی کنید افزایش هزینه به دلیل یک اتفاق استثنایی بوده یا سقف دستهبندی از ابتدا غیرواقعی تعیین شده است. برای ماه بعد فقط یک یا دو تغییر مشخص انجام دهید؛ تغییر همزمان همه عادتها معمولاً پایدار نمیماند.
سه عدد را هر ماه بررسی کنید: مجموع درآمد، هزینههای ضروری و مبلغی که واقعاً باقی مانده است. این مقایسه نشان میدهد مشکل اصلی کمبود درآمد، بالا بودن هزینههای ثابت یا پراکندگی مخارج کوچک است و تصمیم بعدی را دقیقتر میکند.
جمعبندی: برای ساختن بودجه ماهانه خانواده، درآمد قابل اتکا را ثبت کنید، هزینهها را به گروههای روشن تقسیم کنید، برای مخارج متغیر سقف هفتگی بگذارید و هزینههای دورهای را از قبل کنار بگذارید. بودجه موفق، برنامهای انعطافپذیر است که هر ماه با دادههای واقعی خانواده اصلاح میشود.
