چربی مو بیشتر به دلیل فعالیت غدد چربی پوست سر و تولید سبوم ایجاد میشود. عوامل مختلفی مانند نوع پوست سر، هورمونها، استرس و عادتهای مراقبتی میتوانند روی میزان چربی تأثیر بگذارند.
چرا موها زود چرب میشوند؟
مهمترین علت چرب شدن مو، تولید سبوم توسط غدد چربی پوست سر است. سبوم به محافظت از پوست و مو کمک میکند، اما تولید بیش از حد آن باعث میشود ریشه موها چرب، سنگین و کمحجم به نظر برسد.
شستوشوی نامناسب مو
اگر پوست سر چرب باشد، شستن مو با فاصله زیاد میتواند باعث تجمع چربی، سلولهای مرده و باقیمانده محصولات روی پوست سر شود. در مقابل، استفاده از شامپوی بسیار قوی یا شستوشوی خشن نیز میتواند پوست سر را تحریک کند.
بنابراین تعداد دفعات مناسب شستوشو برای همه یکسان نیست و باید بر اساس میزان چرب شدن پوست سر تنظیم شود.
لمس و برس کشیدن زیاد مو
دست زدن مداوم به مو میتواند چربی و آلودگی دستها را به مو منتقل کند. برس کشیدن بیش از حد نیز ممکن است چربی پوست سر را در طول ساقه مو پخش کند و باعث شود موها سریعتر چرب به نظر برسند.
چطور چربی مو را کنترل کنیم؟
۱. شامپو را روی پوست سر بزنید
برای شستن موهای چرب، تمرکز اصلی باید روی پوست سر و ریشه مو باشد، نه ساقهها. شامپو را روی پوست سر ماساژ دهید تا چربی و تجمع محصولات پاک شود و کف ایجادشده هنگام آبکشی از ساقهها عبور کند.
از چنگ زدن شدید پوست سر یا استفاده از ناخن هنگام شستوشو خودداری کنید.
۲. تعداد دفعات شستوشو را بر اساس چربی مو تنظیم کنید
اگر پوست سر شما خیلی چرب است، ممکن است نیاز داشته باشید موها را هر روز یا یک روز در میان بشویید. لازم نیست صرفاً به دلیل ترس از «زیاد شستن» فاصله شستوشو را زیاد کنید.
در مقابل، اگر مو و پوست سر خشک است، شستوشوی روزانه ممکن است مناسب نباشد. معیار اصلی این است که پوست سر چه زمانی چرب و کثیف میشود.
۳. نرمکننده را به ریشه نزنید
نرمکننده برای کاهش خشکی و گره خوردن مو مفید است، اما اگر پوست سر چربی دارید، بهتر است آن را بیشتر روی ساقه و نوک مو استفاده کنید. زدن مقدار زیاد نرمکننده یا محصولات چرب به ریشه میتواند موها را سنگینتر نشان دهد.
۴. محصولات مو را بیش از حد استفاده نکنید
اسپری، واکس، روغن مو، کرمهای حالتدهنده و بعضی محصولات بدون آبکشی میتوانند روی مو و پوست سر تجمع پیدا کنند. اگر موهایتان خیلی زود چرب میشوند، مقدار و محل استفاده از این محصولات را بررسی کنید.
۵. شامپوی خشک را جایگزین شستوشو نکنید
شامپوی خشک میتواند برای جذب موقت چربی و مرتبتر نشان دادن مو بین دو شستوشو مفید باشد، اما مو و پوست سر را بهطور واقعی تمیز نمیکند. بنابراین نباید جایگزین دائمی شامپو و آب شود.
اگر موها همراه با شوره چرب میشوند چه کنیم؟
اگر چربی پوست سر همراه با شوره، خارش، قرمزی یا پوستههای چرب و زرد است، ممکن است مشکل فقط چربی ساده نباشد. درماتیت سبورئیک یکی از مشکلات شایع پوست سر است که میتواند در نواحی چرب پوست ایجاد شود.
در چنین شرایطی ممکن است شامپوهای ضدشوره حاوی ترکیباتی مانند کتوکونازول، سلنیوم سولفاید، اسید سالیسیلیک یا پیریتیون زینک، بسته به محصول و شرایط فرد، استفاده شوند. بهتر است دستور مصرف محصول رعایت شود و اگر علائم شدید یا مداوم هستند، متخصص پوست علت را بررسی کند.
چه زمانی برای چربی مو به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر چربی شدید پوست سر ناگهان ایجاد شده، همراه با خارش قابل توجه، قرمزی، زخم، پوستههای شدید یا ریزش مو است یا با تغییر روتین مراقبت از مو بهتر نمیشود، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید.
گاهی چربی و پوستهریزی مداوم میتواند نشانه یک بیماری پوست سر باشد و صرفاً با تغییر شامپو برطرف نشود.
جمعبندی
برای کنترل چربی مو لازم نیست تولید چربی پوست سر را کاملاً متوقف کنید. شستوشوی متناسب با میزان چربی، استفاده درست از شامپو روی پوست سر، محدود کردن محصولات سنگین در ریشه، دست نزدن مداوم به مو و استفاده نکردن از شامپوی خشک بهعنوان جایگزین شستوشوی معمول، میتواند به کنترل چربی کمک کند.
اگر چربی مو همراه با شوره، خارش یا قرمزی باشد، بهتر است احتمال مشکلاتی مانند درماتیت سبورئیک نیز در نظر گرفته شود.
منابع
American Academy of Dermatology – Tips for Healthy Hair
American Academy of Dermatology – How to Treat Dandruff
American Academy of Dermatology – Dry Shampoo: Dermatologists’ Tips
