مصلح چیست؟ 

در طب سنتی، «مصلح» به خوراکی یا ماده‌ای گفته می‌شه که همراه یک غذا یا ماده غذایی مصرف می‌شه تا به‌گفته منابع این مکتب، اثرات نامطلوب احتمالی اون خوراکی رو تعدیل کنه. برای مثال، در منابع طب سنتی برای بعضی خوراکی‌ها موادی مثل زیره، گلپر، نعناع، دارچین، عسل یا سکنجبین به‌عنوان مصلح معرفی شده‌ان. انتخاب مصلح معمولاً بر اساس ویژگی‌هایی مثل مزاج خوراکی و شرایط فرد انجام می‌شه و به همین دلیل ممکنه برای یک ماده غذایی، چند مصلح مختلف در منابع ذکر شده باشه.

نکته مهم اینه که مفهوم «مصلح» مربوط به چارچوب طب سنتیه و نباید اون رو با یک توصیه پزشکی یا اثر درمانی اثبات‌شده یکی دونست. شواهد علمی درباره بسیاری از این ترکیب‌ها برای «اصلاح مزاج» یا خنثی کردن عوارض یک ماده غذایی کافی نیست. بنابراین جدول زیر رو می‌تونید به‌عنوان یک راهنمای سنتی برای آشنایی با ترکیب‌های رایج در منابع طب سنتی در نظر بگیرید، نه جایگزینی برای توصیه متخصص تغذیه یا پزشک.

ردیفنام غذا یا خوراکیمصلح در طب سنتی
۱برنجزیره سیاه، شوید، زعفران
۲نان گندمرازیانه، سیاهدانه، کنجد
۳جورازیانه، انیسون، روغن‌های گیاهی
۴ذرتروغن‌های گیاهی، شیرینی‌های طبیعی
۵عدسمرزه، گلپر، پونه، زعفران
۶نخودشوید، زیره، سکنجبین
۷ماشزیره، شوید، زنجبیل، دارچین
۸لوبیادارچین، زنجبیل، زیره، آویشن
۹باقلاپونه، مرزه، زیره، گلپر
۱۰سیب‌زمینیآویشن، دارچین، زنجبیل
۱۱بادمجانگلپر، زیره، سرکه، روغن حیوانی
۱۲کدوروغن زیتون، زیره، نعناع
۱۳گوجه‌فرنگیروغن زیتون
۱۴خیارنمک، رازیانه، مویز
۱۵کاهوسکنجبین، زیره، کرفس
۱۶شلغمفلفل، زیره، خردل، سکنجبین
۱۷تربنمک، عسل، زیره
۱۸هویجانیسون، ادویه‌های گرم
۱۹چغندرسرکه، پختن با عدس
۲۰اسفناجدارچین، فلفل، روغن‌های مناسب
۲۱قارچآویشن، زیره، فلفل، زنجبیل، روغن زیتون
۲۲کرفسانیسون
۲۳ترهگشنیز، کاسنی
۲۴جعفریبادرنجبویه، کاسنی، ترشی‌های طبیعی
۲۵گشنیزسکنجبین، دارچین
۲۶شنبلیلهسکنجبین، انیسون، کاسنی
۲۷شویدآبلیمو، آبغوره، سکنجبین
۲۸نعناعکرفس
۲۹ریحاننیلوفر
۳۰پونهآرد بلوط، سرکه
۳۱ماهیزنجبیل، آویشن، کنجد، ادویه‌های گرم
۳۲گوشت گوسفندسماق، گشنیز، مرزه
۳۳گوشت گوسالهگشنیز، سماق، مرزه
۳۴گوشت گاوپیاز، سیر، زیره
۳۵گوشت مرغادویه‌های گرم
۳۶گوشت بوقلمونگشنیز، سماق
۳۷گوشت برهسماق، مرزه، گشنیز
۳۸پاچهگلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل
۳۹جگر سیاهدارچین، گشنیز، زیره، سرکه
۴۰جگر سفیدزیره، دارچین، خیساندن در سرکه
۴۱تخم‌مرغدارچین، آویشن
۴۲شیرعسل، گلاب، دارچین، هل
۴۳ماستنعناع، آویشن، زنیان، سیاهدانه
۴۴ماست چکیدهگردو، آویشن، نعناع خشک، عسل
۴۵دوغنعناع، پونه، آویشن، کاکوتی
۴۶پنیرگردو، آویشن، نعناع خشک
۴۷کشکنعناع، پونه، زیره
۴۸اردهشیره انگور، عسل
۴۹کنجدعسل
۵۰روغن زیتونسرکه، عسل، گردو
۵۱روغن حیوانیعسل، سرکه، آبلیمو
۵۲حلیمدارچین، انگور، روغن
۵۳آبگوشتآویشن، زیره، دنبه
۵۴آشفلفل سیاه
۵۵آش جورازیانه، زیره، آبغوره
۵۶چای سیاهآبلیمو، دارچین، زنجبیل
۵۷پستهسکنجبین
۵۸انواع آجیلعسل، سکنجبین
۵۹بادامعسل، شکر طبیعی
۶۰گردوعسل، دارچین
۶۱فندقعسل
۶۲تخمه آفتابگردانآب انار، عسل، آبغوره
۶۳تخم کدوعسل، گلنگبین
۶۴تخم هندوانهعسل، گلنگبین
۶۵انجیر تازهسکنجبین، شربت ریواس، شربت بالنگ
۶۶انجیر خشکگردو، بادام، آویشن، انیسون
۶۷انگورتخم کرفس، غذاهای ترش، سکنجبین
۶۸خرماآب انار، بادام، سکنجبین، گلاب
۶۹مویزسکنجبین، عناب، خوراکی‌های ترش
۷۰سیبدارچین، گلنگبین
۷۱گلابیعسل، دارچین، هل، رازیانه
۷۲بهعسل، انیسون
۷۳آلبالوعسل
۷۴آلوعناب، عسل، زنیان، زیره، روغن زیتون
۷۵آلوچهعناب، عسل، زیره
۷۶زردآلوعسل، انیسون، زنیان، زیره
۷۷قیسیعسل، انیسون، زنیان، زیره
۷۸هلوعسل، مربای زنجبیل
۷۹شفتالوعسل، مربای زنجبیل
۸۰شلیلعسل، گلنگبین، انیسون، زنیان
۸۱گیلاسهل و مصلح‌های ملایم‌کننده
۸۲انار ترشعسل
۸۳انار شیرینزنجبیل پرورده، انار ترش
۸۴پرتقالعسل، گلنگبین
۸۵نارنگیعسل، گلنگبین
۸۶لیموشیرینعسل، گلنگبین
۸۷لیموترشعسل
۸۸نارنجعسل
۸۹گریپ‌فروتعسل
۹۰کیویعسل، گلنگبین
۹۱موزعسل، سکنجبین، زنجبیل
۹۲انبهزنجبیل، نمک، مویز، شربت زرشک
۹۳آناناسآب انار، آبلیمو، عسل
۹۴نارگیلعسل، لیمو، میوه‌های ترش
۹۵هندوانهگلاب
۹۶خربزهسرکه، آب انار ترش
۹۷طالبیآب انار ترش، سرکه
۹۸گرمکسرکه، آب انار
۹۹توتسکنجبین ترش، زیره
۱۰۰توت‌فرنگیعسل
۱۰۱زرشکمیخک، شیرینی‌های طبیعی
۱۰۲زغال‌اختهعسل، گلنگبین
۱۰۳سنجدعسل، شکر سرخ
۱۰۴زالزالکعسل، انیسون
۱۰۵تمرهندیعناب، بنفشه، کتیرا
۱۰۶غورهگلنگبین، انیسون
۱۰۷کنارسکنجبین، گلنگبین
۱۰۸بالنگعسل، انیسون، شربت انجیر
۱۰۹زیتونگردو، بادام، سرکه، عسل
۱۱۰سماقعسل
۱۱۱سیرگشنیز، سکنجبین، روغن بادام
۱۱۲پیازآب انار، کاسنی
۱۱۳پیازچهنمک، سرکه، آب انار
۱۱۴خرفهکرفس، نعناع، مصطکی
۱۱۵گزنهآب‌میوه‌های سرد، زعفران
۱۱۶مارچوبهعسل، سرکه، سکنجبین
۱۱۷کنگرعناب
۱۱۸کنگر فرنگیادویه‌های گرم، سرکه، روغن زیتون
۱۱۹بامیهادویه‌های گرم
۱۲۰کاسنیسکنجبین، دارچین، هل

جمع بندی

در این مقاله با مصلح انواع غذاها، خوراکی‌ها، میوه‌ها، حبوبات، گوشت، لبنیات، سبزیجات و مغزها آشنا شدیم و دیدیم که در طب سنتی برای هر ماده غذایی، خوراکی‌هایی به‌عنوان مصلح معرفی شده. استفاده از این ترکیب‌ها بیشتر بر پایه دیدگاه طب سنتی درباره مزاج مواد غذاییه و نباید اون‌ها رو جایگزین توصیه‌های پزشکی یا درمان‌های علمی دونست. اگر می‌خواین از مصلح‌ها استفاده کنین، بهتره علاوه بر نوع و مقدار خوراکی، شرایط بدنی و مزاج خودتون رو هم در نظر بگیرین.