زیارت شعبانیه از دعاهای بلند و عمیق ماه شعبان است که با ستایش خداوند، اعتراف به نیاز انسان و درخواست نزدیکشدن به پروردگار آغاز میشود. متن این زیارت در مفاتیحالجنان آمده و بخشهایی از آن به بیان عظمت الهی، امید به رحمت خدا و طلب رهایی از حجابهای درونی اختصاص دارد.
در ادامه، متن عربی زیارت شعبانیه را همراه با ترجمه فارسی میخوانید. ترجمه، برگردانی روان از مضمون فرازهاست و برای فهم بهتر عبارتهای ادبی و عرفانی تنظیم شده است؛ بنابراین ممکن است در ترجمههای دیگر، تفاوتهایی در انتخاب واژهها دیده شود.
زیارت شعبانیه؛ متن کامل و ترجمه فارسی
فراز نخست: پناهبردن به خدا و امید به اجابت
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَاسْمَعْ دُعَائِي إِذَا دَعَوْتُكَ، وَاسْمَعْ نِدَائِي إِذَا نَادَيْتُكَ، وَأَقْبِلْ عَلَيَّ إِذَا نَاجَيْتُكَ، فَقَدْ هَرَبْتُ إِلَيْكَ، وَوَقَفْتُ بَيْنَ يَدَيْكَ، مُسْتَكِينًا لَكَ، مُتَضَرِّعًا إِلَيْكَ، رَاجِيًا لِمَا لَدَيْكَ، فَانْظُرْ إِلَيَّ نَظَرَ مَنْ دَعَاهُ فَأَجَبْتَهُ، وَاسْتَعْمَلْتَهُ بِمَعُونَتِكَ فَأَطَاعَكَ، يَا قَرِيبًا لَا يَبْعُدُ عَنِ الْمُغْتَرِّ بِهِ، وَيَا جَوَادًا لَا يَبْخَلُ عَمَّنْ رَجَا ثَوَابَهُ.
خدایا، بر محمد و خاندان محمد درود فرست و هنگامی که تو را میخوانم، دعایم را بشنو؛ و وقتی ندایت میکنم، ندایم را بشنو؛ و هنگامی که با تو مناجات میکنم، به من روی آور. من به سوی تو گریختهام و در برابر تو ایستادهام؛ در حالی که برای تو فروتن و در برابر تو زاریکنانم و به آنچه نزد توست امید دارم. پس با نگاه کسی به من بنگر که او تو را خواند و تو پاسخش دادی و با یاری خود به فرمانبریاش گماردی؛ ای نزدیکى که از فریبخورده به خود دور نیستی، و ای بخشندهای که از کسی که به پاداشت امید بسته، دریغ نمیکنی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَجِدُ سُبُلَ الْمَطَالِبِ إِلَيْكَ مُشْرَعَةً، وَمَنَاهِلَ الرَّجَاءِ لَدَيْكَ مُتْرَعَةً، وَالِاسْتِعَانَةَ بِفَضْلِكَ لِمَنْ أَمَّلَكَ مُبَاحَةً، وَأَبْوَابَ الدُّعَاءِ إِلَيْكَ لِلصَّارِخِينَ مَفْتُوحَةً، وَأَعْلَمُ أَنَّكَ لِلرَّاجِي بِمَوْضِعِ إِجَابَةٍ، وَلِلْمَكْرُوبِ بِمَرْصَدِ إِغَاثَةٍ، وَأَنَّ فِي اللَّـهْفِ إِلَى جُودِكَ، وَالرِّضَا بِقَضَائِكَ عِوَضًا مِنْ مَنْعِ الْبَاخِلِينَ، وَمَنْدُوحَةً عَمَّا فِي أَيْدِي الْمُسْتَأْثِرِينَ.
خدایا، راههای درخواست از تو را گشوده مییابم، سرچشمههای امید نزد تو را سرشار میبینم و یاریجستن از فضل تو را برای هر که به تو امید بسته، روا میدانم. درهای دعا به سوی تو برای فریادخواهان باز است. میدانم تو برای امیدوار، جایگاه اجابت و برای اندوهگین، کمینگاه یاری هستی. میدانم پناهآوردن به بخشش تو و خشنودبودن از تقدیرت، جایگزین محرومیت از بخشش بخیلان و بینیازی از آن چیزی است که در اختیار دنیاطلبان قرار دارد.
وَأَنَّ الرَّاحِلَ إِلَيْكَ قَرِيبُ الْمَسَافَةِ، وَأَنَّكَ لَا تَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِكَ إِلَّا أَنْ تَحْجُبَهُمُ الْأَعْمَالُ دُونَكَ، وَقَدْ قَصَدْتُ إِلَيْكَ بِطَلِبَتِي، وَتَوَجَّهْتُ إِلَيْكَ بِحَاجَتِي، وَجَعَلْتُ بِكَ اسْتِغَاثَتِي، وَبِدُعَائِكَ تَوَسُّلِي، مِنْ غَيْرِ اسْتِحْقَاقٍ لِاسْتِمَاعِكَ مِنِّي، وَلَا اسْتِيجَابٍ لِعَفْوِكَ عَنِّي، بَلْ لِثِقَتِي بِكَرَمِكَ، وَسُكُونِي إِلَى صِدْقِ وَعْدِكَ، وَلَجَائِي إِلَى الْإِيمَانِ بِتَوْحِيدِكَ، وَيَقِينِي بِمَعْرِفَتِكَ مِنِّي أَنْ لَا رَبَّ لِي غَيْرُكَ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ.
و کسی که به سوی تو رهسپار شود، فاصلهاش نزدیک است. تو از آفریدگانت پنهان نیستی، مگر آنکه کردارشان میان آنان و تو حجاب شود. من با خواستهام آهنگ تو کردهام، با نیازم به سوی تو روی آوردهام، یاریخواهیام را از تو قرار دادهام و با دعای تو به توسل پرداختهام؛ نه از آن رو که شایستهام دعایم را بشنوی یا سزاوارم مرا ببخشی، بلکه به اعتماد به بزرگواری تو، آرامشیافتن به راستی وعدهات، پناهآوردن به ایمان به یگانگیات و یقین به شناختی که از حال من داری؛ زیرا پروردگاری جز تو ندارم و معبودی جز تو نیست؛ تو یگانهای و شریکی نداری.
فراز دوم: ستایش عظمت و نور الهی
اللَّهُمَّ أَنْتَ الْمُتَعَالِي فِي عَظَمَتِكَ، وَالْمُتَعَالِي عَنْ كُلِّ نَقْصٍ، وَالْمُتَجَبِّرُ بِقُدْرَتِكَ، وَالْمُتَمَلِّكُ بِعِزَّتِكَ، وَالْمُسْتَوْلِي عَلَى مَا خَلَقْتَ بِجَبَرُوتِكَ، وَأَنْتَ الْمُتَعَالِي بِمَجْدِكَ، وَالْمُتَعَالِي بِعَظَمَتِكَ، وَالْمُنَزَّهُ عَنْ كُلِّ نَقْصٍ، وَالْمُتَعَالِي بِجَلَالِكَ، وَالْمُنَزَّهُ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالتَّقْدِيسِ لِجَلَالِكَ.
خدایا، تو در عظمت خویش برتری، از هر نقصی فراتر و با قدرت خود چیرهای؛ با عزتت مالک و با جبروتت بر هرچه آفریدهای مسلطی. تو با شکوهت برتری، با عظمتت برتری، از هر کاستی پاکی، با جلالت برتری و از زشتیها منزّهی؛ و جلال تو شایسته تقدیس و پاکداشتن است.
وَأَنْتَ الَّذِي أَشْرَقَتْ لِنُورِ وَجْهِكَ دُجَى اللَّيَالِي الْمُظْلِمَةِ، وَأَنْتَ الَّذِي أَشْرَقَتْ لِأَنْوَارِ قُدْسِكَ دُنْيَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرَضِينَ، وَأَنْتَ الَّذِي تَجَلَّيْتَ لِمُوسَى بِكَلَامِكَ فَوْقَ سَاعِيرَ، وَأَحْدَثْتَ بِقُدْرَتِكَ الصَّعِقَةَ، وَأَرْسَلْتَ الْبُرُوجَ لِآيَاتِكَ، وَاتَّخَذْتَ الْعَرْشَ لِكِرْسِيِّكَ، وَاخْتَرْتَ لَهُ مَقَامَاتٍ فِي مَلَكُوتِكَ.
تو همان خدایی هستی که تاریکی شبهای تیره به نور رویت روشن شد و جهان آسمانها و زمین به پرتوهای قدس تو نور گرفت. تویی که با سخن خویش بر کوه ساعیر بر موسی تجلی کردی و با قدرتت صاعقه را پدید آوردی. برجهای آسمانی را نشانههای قدرتت قرار دادی و عرش را جایگاه فرمانروایی خویش ساختی و در ملکوتت برای آن جایگاههایی برگزیدی.
فراز سوم: درخواست قرب و گشودهشدن دل
إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَ الْانْقِطَاعِ إِلَيْكَ، وَأَنِرْ أَبْصَارَ قُلُوبِنَا بِضِيَاءِ نَظَرِهَا إِلَيْكَ، حَتَّى تَخْرِقَ أَبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ، فَتَصِلَ إِلَى مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ، وَتَصِيرَ أَرْوَاحُنَا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِكَ.
معبودا، کمال گسستن از غیر و پیوستن به خودت را به من ببخش. دیدگان دلهای ما را با روشنایی نگاهشان به سوی خودت نورانی کن تا دیدههای دل، پردههای نور را بدرَد، به سرچشمه عظمت برسد و جانهای ما به عزت قدس تو وابسته شود.
إِلَهِي وَاجْعَلْنِي مِمَّنْ نَادَيْتَهُ فَأَجَابَكَ، وَلَاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلَالِكَ، فَنَاجَيْتَهُ سِرًّا وَعَمِلَ لَكَ جَهْرًا.
معبودا، مرا از کسانی قرار ده که آنان را خواندی و پاسخت دادند، به آنان نظر کردی و در برابر جلالت مدهوش شدند؛ سپس در نهان با آنان مناجات کردی و آنان آشکارا برای تو عمل کردند.
إِلَهِي أَلْحِقْنِي بِنُورِ عِزِّكَ الْأَبْهَجِ، فَأَكُونَ لَكَ عَارِفًا، وَعَنْ سِوَاكَ مُنْحَرِفًا، وَمِنْكَ خَائِفًا مُرَاقِبًا، يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ.
معبودا، مرا به نور درخشان عزتت برسان تا تو را بشناسم، از غیر تو رویگردان باشم و از تو بیمناک و مراقب خویش بمانم؛ ای صاحب جلال و بزرگواری.
فراز پایانی: بندگی، امید و درخواست عفو
إِلَهِي أَقِمْنِي فِي أَهْلِ وَلَايَتِكَ، وَأَقْعِدْنِي مَقْعَدَ الصِّدْقِ مِنْ أَهْلِ قُرْبِكَ، فَإِنَّهُ لَا يُنَالُ ذَلِكَ إِلَّا بِفَضْلِكَ، وَجُدْ لِي بِكَرَمِكَ، وَاعْطِفْ عَلَيَّ بِمَجْدِكَ، وَاحْفَظْنِي بِرَحْمَتِكَ، وَاجْعَلْ لِسَانِي بِذِكْرِكَ لَهِجًا، وَقَلْبِي بِحُبِّكَ مُتَيَّمًا، وَمُنَّ عَلَيَّ بِحُسْنِ إِجَابَتِكَ، وَأَقِلْنِي عَثْرَتِي، وَاغْفِرْ زَلَّتِي.
معبودا، مرا در شمار دوستان و پیروان خود جای ده و در جایگاه راستی، در میان نزدیکان خویش بنشان؛ زیرا رسیدن به این مقام جز به فضل تو ممکن نیست. از کرمت بر من ببخش، با بزرگو
