کراتین، بوتاکس مو یا پروتئین‌تراپی؟ کدام برای مو بهتر است و آسیب کمتری دارد؟

احتمالاً هنگام بررسی خدمات سالن‌های زیبایی با نام‌هایی مثل کراتین، بوتاکس مو، پروتئین‌تراپی و احیای مو روبه‌رو شده‌اید.

مشکل اینجاست که این روش‌ها دقیقاً یک کار انجام نمی‌دهند و حتی محصولاتی که با یک نام عرضه می‌شوند، ممکن است ترکیبات و روش اجرای متفاوتی داشته باشند.

کراتین معمولاً بیشتر با صافی و کاهش وز شناخته می‌شود؛ بوتاکس مو نامی تجاری برای گروهی از تریتمنت‌های مختلف است و پروتئین‌تراپی بیشتر با هدف بهبود موقت ظاهر و ویژگی‌های ساقه مو انجام می‌شود.

 کراتین بهتر است یا بوتاکس مو و پروتئین‌تراپی؟

هیچ‌کدام برای همه افراد «بهترین» نیستند.

اگر هدف اصلی شما صاف‌تر شدن مو و کاهش محسوس وز و پف باشد، کراتین و سایر روش‌های Hair Smoothing معمولاً نتیجه بیشتری در این زمینه ایجاد می‌کنند.

اگر بیشتر به دنبال نرم‌تر و براق‌تر شدن ظاهر مو بدون تغییر شدید حالت آن هستید، بعضی محصولات موسوم به بوتاکس مو یا تریتمنت‌های Conditioning می‌توانند به هدف شما نزدیک‌تر باشند.

اگر مو بر اثر رنگ، دکلره یا حرارت آسیب دیده و هدف اصلی بهبود موقت بافت و ظاهر ساقه مو باشد، محصولات حاوی پروتئین‌ها و پپتیدهای مخصوص مو ممکن است گزینه دیگری باشند.

اما میزان آسیب فقط به اسم روش بستگی ندارد. فرمول محصول، میزان حرارت، دفعات انجام کار، وضعیت فعلی مو و مهارت اجراکننده اهمیت زیادی دارند.

مقایسه کراتین، بوتاکس مو و پروتئین‌تراپی

نکته مهم این است که این جدول فقط یک مقایسه کلی است. محصولات سالن‌های مختلف ممکن است تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشند.

کراتین مو چیست؟

مو به‌طور طبیعی از پروتئین‌هایی تشکیل شده که Keratin بخش مهمی از آن‌هاست؛ اما آنچه در سالن‌ها با عنوان کراتین مو یا Keratin Treatment ارائه می‌شود، معمولاً فقط «اضافه کردن کراتین به مو» نیست.

در بسیاری از روش‌های صاف‌کننده، یک محلول روی ساقه مو قرار می‌گیرد و سپس با سشوار و اتوی مو در دمای بالا تثبیت می‌شود.

نتیجه می‌تواند شامل:

• کاهش وز و پف
• صاف‌تر شدن مو
• افزایش براقیت ظاهری
• آسان‌تر شدن شانه کردن
• و کاهش زمان حالت‌دهی

باشد.

آیا کراتین مو را ترمیم می‌کند؟

نه به معنای بازگرداندن کامل مو به وضعیت اولیه.

محصولات آرایشی می‌توانند سطح ساقه مو را صاف‌تر کنند، اصطکاک را کاهش دهند و باعث شوند مو سالم‌تر و براق‌تر به نظر برسد.

اما مویی که بر اثر دکلره، حرارت یا فرایندهای شیمیایی دچار آسیب ساختاری شده است، با یک جلسه تریتمنت دوباره به موی دست‌نخورده و طبیعی تبدیل نمی‌شود.

بنابراین بهتر است عبارت‌هایی مانند «ترمیم صددرصد مو» یا «احیای کامل موهای سوخته» را با احتیاط در نظر بگیرید.

کراتین برای چه موهایی مناسب‌تر است؟

کراتین بیشتر برای افرادی مطرح می‌شود که مشکل اصلی آن‌ها:

• وز زیاد
• پف کردن مو
• حالت گرفتن دشوار
• یا تمایل به داشتن موی صاف‌تر

است.

اگر ساقه مو نسبتاً سالم باشد و هدف اصلی کنترل وز و تغییر حالت مو باشد، یک روش صاف‌کننده می‌تواند به نتیجه موردنظر نزدیک‌تر باشد.

اما وضعیت مو قبل از کار اهمیت زیادی دارد.

آیا کراتین برای موی دکلره‌شده مناسب است؟

این سؤال جواب یکسانی برای همه ندارد.

دکلره می‌تواند ساختار ساقه مو را آسیب‌پذیرتر و شکننده‌تر کند. از طرف دیگر، بسیاری از روش‌های کراتین از حرارت قابل توجه اتوی مو استفاده می‌کنند.

American Academy of Dermatology تأکید می‌کند که حرارت زیاد می‌تواند به مو آسیب بزند و توصیه می‌کند استفاده از وسایل حرارتی محدود و درجه حرارت تا حد امکان پایین یا متوسط نگه داشته شود.

بنابراین اگر مو بعد از دکلره:

• کشسان شده؛
• به‌راحتی می‌شکند؛
• قسمت‌هایی از آن خرد می‌شود؛
• یا در اثر حرارت و مواد شیمیایی آسیب زیادی دیده است؛

اضافه کردن یک فرایند شیمیایی و حرارتی دیگر باید با احتیاط بیشتری انجام شود.

بوتاکس مو چیست؟

برخلاف چیزی که اسم آن ممکن است القا کند، بوتاکس مو همان Botox پزشکی و Botulinum Toxin تزریقی نیست.

در صنعت زیبایی، عبارت «Hair Botox» بیشتر یک نام تجاری برای گروهی از محصولات Conditioning و Smoothing است.

این محصولات ممکن است بسته به برند حاوی ترکیبات متفاوتی مانند:

• پروتئین‌ها
• آمینواسیدها
• ترکیبات نرم‌کننده
• روغن‌ها
• سیلیکون‌ها
• پپتیدها
• یا سایر مواد Conditioning

باشند.

به همین دلیل نمی‌توان گفت تمام محصولاتی که با نام «بوتاکس مو» فروخته می‌شوند یک فرمول یا عملکرد یکسان دارند.

بوتاکس مو چه کاری انجام می‌دهد؟

هدف بسیاری از محصولات با این نام، بهتر کردن ظاهر مو است.

بعد از استفاده ممکن است مو:

• نرم‌تر
• براق‌تر
• کم‌وزتر
• مرتب‌تر
• و در بعضی موارد کمی صاف‌تر

به نظر برسد.

اما میزان تغییر کاملاً به محصول و روش اجرا بستگی دارد.

آیا بوتاکس مو از کراتین کم‌ضررتر است؟

صرفاً از روی اسم خدمات نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

اگر یک محصول موسوم به بوتاکس مو فقط یک Conditioning Treatment با حرارت کم باشد، طبیعتاً شرایط آن با یک فرایند صاف‌کننده قوی و اتوکشی شدید متفاوت است.

اما اگر محصولی با نام بوتاکس در واقع ترکیبات صاف‌کننده داشته باشد و با حرارت زیاد اجرا شود، نمی‌توان فرض کرد چون نام آن «بوتاکس» است حتماً ملایم‌تر است.

ترکیبات و روش اجرا مهم‌تر از نام خدمات هستند.

پروتئین‌تراپی مو چیست؟

Protein Treatment اصطلاحی کلی برای محصولاتی است که در فرمول آن‌ها از پروتئین‌ها، پپتیدها یا مشتقات پروتئینی استفاده می‌شود.

در محصولات آرایشی مو ممکن است موادی مانند:

• Hydrolyzed Keratin
• Hydrolyzed Wheat Protein
• Silk Protein
• یا سایر پروتئین‌های هیدرولیزشده

وجود داشته باشند.

بررسی‌های علمی نشان داده‌اند محصولات مبتنی بر پروتئین می‌توانند روی ویژگی‌هایی مانند سطح، استحکام، نرمی و سایر خصوصیات فیبر مو اثر بگذارند.

اما این تأثیر را نباید با «زنده شدن» یا بازسازی کامل ساقه آسیب‌دیده اشتباه گرفت.

پروتئین‌تراپی برای چه موهایی مناسب است؟

پروتئین‌تراپی بیشتر زمانی مطرح می‌شود که ساقه مو در اثر عواملی مانند:

• رنگ مکرر
• دکلره
• استفاده زیاد از اتو
• سشوار مداوم
• فرایندهای شیمیایی

خشک، شکننده یا زبر شده باشد.

برخی ترکیبات پروتئینی می‌توانند روی سطح ساقه قرار بگیرند و بسته به اندازه و ساختارشان تا حدی با فیبر مو تعامل داشته باشند.

نتیجه می‌تواند بهبود موقت در ظاهر، حس و برخی ویژگی‌های مکانیکی مو باشد.

آیا پروتئین‌تراپی مو را صاف می‌کند؟

هدف اصلی پروتئین‌تراپی الزاماً صاف کردن مو نیست.

ممکن است بعد از تریتمنت مو:

• نرم‌تر
• مرتب‌تر
• کم‌وزتر
• و خوش‌حالت‌تر

شود و همین موضوع باعث شود صاف‌تر به نظر برسد.

اما اگر هدف اصلی شما صافی محسوس و طولانی‌تر باشد، یک Protein Treatment معمولاً عملکردی مشابه Hair Smoothing Treatment ندارد.

آیا مصرف زیاد پروتئین برای مو مضر است؟

عبارت رایج «Protein Overload» در فضای مراقبت از مو زیاد استفاده می‌شود، اما نمی‌توان برای همه محصولات و همه افراد یک حد مشخص تعیین کرد.

آنچه مهم‌تر است این است که استفاده مکرر از محصولی که باعث می‌شود مو بعد از مصرف:

• خشک‌تر
• سفت‌تر
• زبرتر
• یا شکننده‌تر

احساس شود، منطقی نیست.

روتین مراقبت از مو باید بر اساس واکنش واقعی ساقه مو و دستور مصرف همان محصول تنظیم شود.

تفاوت کراتین و پروتئین‌تراپی چیست؟

مهم‌ترین تفاوت در هدف درمان زیبایی است.

کراتین‌های سالنی که به‌عنوان Smoothing Treatment انجام می‌شوند معمولاً برای تغییر محسوس‌تر حالت مو، کنترل وز و صاف‌تر شدن استفاده می‌شوند.

پروتئین‌تراپی بیشتر روی ویژگی‌های ظاهری و فیزیکی ساقه آسیب‌دیده تمرکز دارد و الزاماً قرار نیست مو را صاف کند.

بنابراین:

کراتین = بیشتر صافی و کنترل وز

پروتئین‌تراپی = بیشتر Conditioning و بهبود موقت ویژگی‌های ساقه مو

البته محصول واقعی همیشه باید بررسی شود.

تفاوت کراتین و بوتاکس مو چیست؟

کراتین سالنی معمولاً هدف مشخص‌تری در زمینه Smoothing و Straightening دارد.

بوتاکس مو عنوان مبهم‌تری است و ممکن است برای محصولات بسیار متفاوت استفاده شود.

به همین دلیل سؤال بهتر این نیست که:

«بوتاکس بهتر است یا کراتین؟»

بلکه باید پرسید:

«محصولی که قرار است به‌عنوان بوتاکس روی مو استفاده شود دقیقاً چه ترکیباتی دارد و با چه مقدار حرارت اجرا می‌شود؟»

بوتاکس مو بهتر است یا پروتئین‌تراپی؟

اگر هر دو فقط تریتمنت‌های Conditioning باشند، تفاوت اصلی را باید در فرمول واقعی محصول جست‌وجو کرد.

ممکن است یک محصول بوتاکس حاوی پروتئین هم باشد؛ بنابراین این دو اصطلاح همیشه دو دسته کاملاً جدا از هم نیستند.

نام بازاری خدمات سالن نباید جای بررسی محصول را بگیرد.

برای موهای وز و پف‌دار کدام بهتر است؟

اگر مو نسبتاً سالم است و هدف اصلی:

صافی + کاهش محسوس وز + کنترل پف

باشد، یک روش Smoothing مانند کراتین معمولاً بیشتر با این هدف هماهنگ است.

اما هرچه میزان صافی و نیاز به حرارت بیشتر شود، اهمیت بررسی وضعیت مو و محصول نیز بیشتر می‌شود.

برای موهای خشک و کدر کدام بهتر است؟

خشکی مو همیشه به این معنی نیست که نیاز به کراتین یا پروتئین دارد.

گاهی اصلاح روتین معمول مو می‌تواند تغییر قابل توجهی ایجاد کند.

برای مثال:

• استفاده منظم از نرم‌کننده
• کاهش حرارت
• استفاده کمتر از اتو
• شانه کردن ملایم
• استفاده از محصولات Conditioning مناسب
• و کوتاه کردن قسمت‌های بسیار آسیب‌دیده

ممکن است قبل از انجام یک فرایند سالنی قوی‌تر منطقی باشد.

برای موهای دکلره و شکننده کدام بهتر است؟

در موهای بسیار آسیب‌دیده، سؤال اول نباید این باشد که:

«کدام تریتمنت مو را زیباتر می‌کند؟»

بلکه باید بررسی شود:

«ساقه مو تحمل یک فرایند شیمیایی و حرارتی دیگر را دارد یا نه؟»

American Academy of Dermatology توصیه می‌کند برای موهای شکننده، استفاده از حرارت و فرایندهای شیمیایی آسیب‌زا محدود شود.

بنابراین مویی که به‌شدت در اثر دکلره آسیب دیده است ممکن است بیشتر از هر چیز به کاهش عوامل آسیب‌زا و مراقبت ملایم‌تر نیاز داشته باشد.

کدام روش کمترین آسیب را به مو می‌زند؟

برای همه افراد نمی‌توان یک روش را به‌عنوان «کم‌ضررترین» معرفی کرد.

اما به‌طور کلی هرچه یک فرایند:

• حرارت کمتری داشته باشد؛
• مواد شیمیایی قوی کمتری استفاده کند؛
• تعداد دفعات انجام آن کمتر باشد؛
• و کشش و اتوکشی کمتری روی ساقه ایجاد کند؛

فشار کمتری به ساقه مو وارد می‌کند.

بنابراین یک تریتمنت Conditioning ملایم که بدون صافی شیمیایی و اتوکشی شدید انجام می‌شود، با یک روش صاف‌کننده همراه با چندین مرحله اتوکشی قابل مقایسه نیست.

اما باز هم فرمول محصول تعیین‌کننده است.

فرمالدهید در کراتین مو چیست و چرا اهمیت دارد؟

یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی درباره برخی Hair Smoothing Treatments، مسئله Formaldehyde یا فرمالدهید است.

FDA توضیح می‌دهد که بعضی محصولات صاف‌کننده مو حاوی Formaldehyde، Formalin یا Methylene Glycol هستند.

هنگامی که این محصولات با اتوی مو یا سایر وسایل حرارتی گرم می‌شوند، ممکن است فرمالدهید به شکل گاز وارد هوا شود.

این گاز می‌تواند چشم، بینی، پوست و دستگاه تنفسی را تحریک کند.

به همین دلیل انتخاب محصول و تهویه محیط سالن اهمیت دارد.

آیا کراتین بدون فرمالدهید کاملاً بی‌خطر است؟

نه لزوماً.

عبارت Formaldehyde-Free به‌تنهایی برای قضاوت درباره ایمنی محصول کافی نیست.

OSHA گزارش کرده است که در بررسی برخی محصولات صاف‌کننده، حتی محصولاتی که با ادعای «بدون فرمالدهید» عرضه شده بودند، امکان مواجهه با فرمالدهید وجود داشته است.

بعضی ترکیبات نیز ممکن است در شرایط استفاده و حرارت، Formaldehyde آزاد کنند.

بنابراین بهتر است به‌جای اعتماد صرف به عبارت تبلیغاتی روی محصول، فهرست ترکیبات و اطلاعات ایمنی محصول بررسی شود.

قبل از انجام کراتین، بوتاکس یا پروتئین‌تراپی چه سؤالاتی بپرسیم؟

قبل از انجام هر تریتمنت سالنی این موارد را مشخص کنید:

1. نام و برند دقیق محصول چیست؟
2. فهرست ترکیبات محصول چیست؟
3. این تریتمنت قرار است مو را صاف کند یا فقط وز و خشکی ظاهری را کاهش دهد؟
4. برای موی رنگ و دکلره‌شده مناسب است؟
5. دمای اتوی مو هنگام انجام کار چقدر است؟
6. آیا محصول حاوی Formaldehyde، Formalin یا Methylene Glycol است؟
7. آیا سازنده برای استفاده از محصول Safety Data Sheet یا دستورالعمل مشخصی ارائه کرده است؟

اگر آرایشگر نام محصول را اعلام نمی‌کند یا درباره ترکیبات و نحوه اجرا پاسخ روشنی نمی‌دهد، بهتر است قبل از انجام کار اطلاعات بیشتری کسب کنید.

یک اشتباه رایج: احیای مو با درمان مو یکی نیست

اصطلاح «احیای مو» در سالن‌های زیبایی بسیار رایج است، اما بیشتر یک اصطلاح تجاری است.

ساقه مویی که در اثر دکلره، مواد شیمیایی یا حرارت آسیب دیده است ممکن است با محصولات مناسب:

• نرم‌تر
• صاف‌تر
• براق‌تر
• منسجم‌تر
• و سالم‌تر

به نظر برسد.

اما این تغییر ظاهری با بازگرداندن کامل ساختمان مو به حالت قبل از آسیب یکسان نیست.

پژوهش‌های مربوط به Hair Cosmetics نیز نشان می‌دهند آسیب‌های ناشی از فرایندهای آرایشی می‌توانند تغییراتی در خصوصیات فیبر مو ایجاد کنند و محصولات مراقبتی بیشتر برای محافظت و بهبود ویژگی‌های ظاهری و فیزیکی مو استفاده می‌شوند.

پس بالاخره کدام روش برای موهای من بهتر است؟

اگر بخواهیم انتخاب را ساده کنیم:

اگر موی سالم یا نسبتاً سالم ولی وز و پف‌دار دارید:
کراتین یا یک Smoothing Treatment می‌تواند بیشتر با هدف شما هماهنگ باشد.

اگر مو خشک و کدر است ولی صافی زیاد نمی‌خواهید:
یک Conditioning Treatment ملایم یا برخی محصولات موسوم به بوتاکس مو ممکن است مناسب‌تر باشند؛ البته ترکیبات محصول را بررسی کنید.

اگر ساقه مو بر اثر رنگ و حرارت آسیب دیده است:
Protein Treatment می‌تواند برای بهبود موقت بعضی ویژگی‌های ظاهری مو مطرح باشد، اما میزان آسیب باید در نظر گرفته شود.

اگر مو شدیداً دکلره، شکننده و آسیب‌پذیر است:
قبل از اضافه کردن یک فرایند شیمیایی و حرارتی دیگر، کاهش عوامل آسیب‌زا اهمیت بیشتری دارد.

جمع‌بندی

کراتین بیشتر برای افرادی مناسب است که هدف اصلی آن‌ها صافی و کاهش محسوس وز و پف است.

بوتاکس مو نامی تجاری برای طیف متفاوتی از تریتمنت‌هاست و نتیجه آن بیش از هر چیز به ترکیبات محصول و نحوه اجرا بستگی دارد.

پروتئین‌تراپی بیشتر با هدف بهبود موقت ظاهر، بافت و برخی ویژگی‌های ساقه مو استفاده می‌شود و الزاماً یک روش صاف‌کننده نیست.

اگر میزان آسیب برایتان مهم است، فقط نام خدمات را مقایسه نکنید.

نوع محصول + ترکیبات + میزان حرارت + وضعیت فعلی مو + نحوه اجرا در تصمیم‌گیری بسیار مهم‌تر هستند.

همچنین هیچ تریتمنت آرایشی را نباید «ترمیم دائمی موی سوخته» یا «کاملاً بدون آسیب» در نظر گرفت.

منابع

How to stop damaging your hair

Hair Salons: Facts about Formaldehyde in Hair Products

Tips for healthy hair

Hair Salons: Facts about Formaldehyde in Hair Products