انتخاب شغل مناسب فقط به علاقه داشتن به یک کار محدود نمیشود. برای پیدا کردن مسیر شغلی مناسب باید علایق، مهارتها، تواناییها، ارزشهای شخصی و شرایط بازار کار را کنار هم بررسی کنید. در این مقاله قدمبهقدم میبینیم چگونه شغلی را پیدا کنیم که با ویژگیهای فردی و اهداف ما هماهنگتر باشد.
چگونه شغل مناسب خود را پیدا کنیم؟
برای پیدا کردن شغل مناسب، ابتدا باید شناخت نسبتاً دقیقی از خودتان داشته باشید؛ یعنی بدانید به چه فعالیتهایی علاقه دارید، چه مهارتهایی دارید، در چه کارهایی عملکرد بهتری نشان میدهید و از یک شغل چه انتظاری دارید. بعد از آن باید چند شغل متناسب را بررسی و درباره وظایف، مهارتهای موردنیاز، مسیر ورود، شرایط کاری و آینده آنها تحقیق کنید.
بهتر است به جای اینکه دنبال یک «شغل ایدهآل» باشید، چند گزینه مناسب پیدا کنید و آنها را با معیارهای مشخص با یکدیگر مقایسه کنید.
قبل از انتخاب شغل، خودتان را بهتر بشناسید
یکی از اشتباههای رایج این است که فرد ابتدا سراغ عنوان شغلی میرود و بعد تلاش میکند خودش را با آن شغل هماهنگ کند. در حالی که شناخت ویژگیهای فردی میتواند نقطه شروع بهتری باشد.
به چه کارهایی علاقه دارید؟
فهرستی از فعالیتهایی بنویسید که انجام دادنشان برای شما جذاب است. مثلاً ممکن است از کار با آدمها، حل مسئله، کارهای هنری، آموزش، فروش، کار با کامپیوتر یا فعالیتهای فنی لذت ببرید.
البته علاقه به تنهایی برای انتخاب شغل کافی نیست، اما میتواند به شما کمک کند گزینههای اولیه را محدود کنید.
چه مهارتهایی دارید؟
مهارتهایی که در مدرسه، دانشگاه، محیط کار یا حتی زندگی روزمره به دست آوردهاید بررسی کنید. مهارتهایی مثل ارتباط مؤثر، فروش، مدیریت زمان، کار با نرمافزارها، نوشتن، آموزش دادن، تحلیل اطلاعات یا کارهای فنی میتوانند سرنخهای مهمی برای انتخاب مسیر شغلی باشند.
چه چیزی از شغل خود میخواهید؟
برای بعضی افراد درآمد اهمیت بیشتری دارد،
برای بعضی دیگر امنیت شغلی،
استقلال،
انعطافپذیری،
ارتباط با دیگران یا امکان پیشرفت.
مشخص کردن این اولویتها باعث میشود انتخاب شما واقعبینانهتر شود.
شغل مناسب من چیست؟ با این ۵ سؤال شروع کنید
اگر هنوز نمیدانید چه شغلی برای شما مناسب است، به این سؤالها پاسخ دهید:
انجام چه فعالیتهایی برای من جذابتر است؟
در چه کارهایی نسبت به دیگران عملکرد بهتری دارم؟
ترجیح میدهم بیشتر با افراد کار کنم یا با اطلاعات، ابزار و وسایل؟
از شغلم چه میخواهم؛ درآمد، امنیت، استقلال،
پیشرفت یا انعطافپذیری؟
برای ورود به شغل موردنظر چه مهارت یا آموزشی لازم دارم؟
پاسخ این سؤالها قرار نیست یک شغل مشخص را به شکل قطعی برای شما تعیین کند؛ هدف این است که انتخابهای مناسبتری برای بررسی بیشتر پیدا کنید.
تست استعداد و علاقه شغلی چقدر کمک میکند؟
ابزارهای ارزیابی شغلی میتوانند برای شناخت علایق و بررسی گزینههای شغلی مفید باشند.
برای نمونه، O*NET Interest Profiler علایق شغلی را در شش حوزه کلی بررسی میکند و نتایج آن را میتوان برای جستوجوی مشاغل مرتبط به کار برد.
با این حال، نتیجه یک تست نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد. بهتر است نتیجه تست را در کنار مهارتها، تجربه، تحصیلات، شرایط زندگی و اطلاعات واقعی درباره شغل موردنظر بررسی کنید.
شغل مناسب را فقط بر اساس درآمد انتخاب نکنید
درآمد یکی از معیارهای مهم انتخاب شغل است، اما تنها معیار نیست. ممکن است یک شغل درآمد مناسبی داشته باشد، اما ساعت کاری، فشار کاری، محیط شغلی یا نوع فعالیت آن با شرایط شما هماهنگ نباشد.
برای مقایسه چند گزینه میتوانید از جدول زیر استفاده کنید:
معیار شغل اول شغل دوم شغل سوم میزان علاقه کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد مهارت فعلی کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد درآمد مورد انتظار پایین / متوسط / بالا پایین / متوسط / بالا پایین / متوسط / بالا امکان پیشرفت کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد انعطافپذیری کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد نیاز به آموزش جدید کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد کم / متوسط / زیاد
این مقایسه کمک میکند تصمیم شما از حالت احساسی خارج شود و بر اساس چند معیار مشخص شکل بگیرد.
درباره شغل موردنظر تحقیق کنید
بعد از اینکه چند گزینه پیدا کردید، درباره هر کدام اطلاعات جمع کنید. وظایف روزانه، مهارتهای موردنیاز، تحصیلات یا آموزش لازم، محیط کار، مسیر پیشرفت و شرایط استخدام را بررسی کنید.
منابع تخصصی شغلی مانند O*NET نیز اطلاعات مشاغل را بر اساس عواملی مانند مهارتها، دانش، تواناییها، فعالیتهای کاری و شرایط شغلی دستهبندی میکنند. این نوع اطلاعات برای مقایسه چند مسیر شغلی کاربرد دارد.
اگر امکانش را دارید، با فردی که در آن حوزه کار میکند صحبت کنید. تجربه واقعی افراد شاغل میتواند نکاتی را نشان دهد که از عنوان شغلی یا آگهی استخدام مشخص نیست.
اگر از شغل فعلیتان راضی نیستید چه کار کنید؟
نارضایتی از شغل همیشه به این معنی نیست که باید فوراً استعفا دهید. ابتدا مشخص کنید مشکل اصلی چیست. ممکن است مسئله به محیط کار، مدیر، حقوق، ساعت کاری، نبود فرصت پیشرفت یا حتی نوع وظایف مربوط باشد.
اگر مشکل به خود حرفه مربوط است و مدتهاست احساس میکنید تواناییها و علایقتان با مسیر فعلی هماهنگ نیست، بررسی یک مسیر شغلی جدید میتواند منطقی باشد. در این شرایط بهتر است قبل از ترک شغل، گزینههای جدید، مهارتهای لازم و شرایط مالی خود را بررسی کنید.
چه زمانی مراجعه به مشاور شغلی مفید است؟
اگر بین چند مسیر شغلی مردد هستید، نمیدانید نقاط قوتتان چیست، قصد تغییر مسیر دارید یا انتخاب شغل برایتان به یک تصمیم پیچیده تبدیل شده، مشاور شغلی میتواند به ساختارمند کردن فرایند تصمیمگیری کمک کند.
مشاوره شغلی قرار نیست به جای شما تصمیم بگیرد؛ هدف اصلی آن کمک به شناخت بهتر گزینهها و بررسی منطقیتر مسیرهای پیشرو است.
جمعبندی
برای پیدا کردن شغل مناسب لازم نیست از همان ابتدا جواب قطعی داشته باشید. بهتر است ابتدا علایق، مهارتها، تواناییها و اولویتهای خود را مشخص کنید، سپس چند شغل متناسب را انتخاب و درباره شرایط واقعی آنها تحقیق کنید.
یک انتخاب شغلی خوب معمولاً حاصل کنار هم قرار دادن چند عامل است؛ علاقه، توانایی، مهارت، ارزشهای کاری، شرایط زندگی و واقعیتهای بازار کار. هرچه این عوامل را دقیقتر بررسی کنید، احتمال اینکه انتخاب شما با شرایط واقعی زندگی و اهداف آیندهتان هماهنگ باشد بیشتر میشود.
