کاربرد اینترنت اشیا در زندگی روزمره فقط به روشن‌کردن چراغ‌ها با تلفن همراه محدود نیست. ساعت‌های هوشمند، دستبندهای پایش فعالیت، لوازم خانگی متصل، دوربین‌های امنیتی و خودروهایی که وضعیت خود را به راننده گزارش می‌دهند، همگی بخشی از همین فناوری هستند.
وجه مشترک این وسایل، توانایی جمع‌آوری و تبادل داده است؛ گاهی با اینترنت، گاهی با شبکه خانگی و گاهی با تلفن همراه. نتیجه می‌تواند صرفه‌جویی در زمان، کنترل بهتر مصرف انرژی، هشدار سریع‌تر یا تجربه‌ای شخصی‌تر باشد؛ البته به بهای وابستگی بیشتر به نرمافزار، اینترنت و حفاظت از داده‌های شخصی.
کاربرد اینترنت اشیا در زندگی روزمره از پوشیدنی‌ها شروع میشود
پوشیدنیهای هوشمند نزدیک‌ترین نمونه اینترنت اشیا به بدن انسان هستند. ساعت یا دستبند هوشمند می‌تواند تعداد قدم‌ها، مدت فعالیت، ضربان قلب یا الگوی خواب را به‌صورت تقریبی ثبت کند و نتیجه را در یک برنامه نمایش دهد. برخی مدل‌ها هنگام بی‌تحرکی طولانی، دریافت تماس یا نزدیک‌شدن زمان فعالیت ورزشی به کاربر هشدار می‌دهند.
ارزش اصلی این ابزارها در تبدیل داده‌های پراکنده به روندهای قابل مشاهده است. برای مثال، دیدن میزان فعالیت در چند هفته می‌تواند به فرد کمک کند الگوی کم‌تحرکی خود را بهتر بشناسد. بااین‌حال، اعداد ثبت‌شده توسط ساعت هوشمند جای معاینه، آزمایش یا تشخیص پزشکی را نمی‌گیرند و نباید از یک هشدار یا عدد منفرد نتیجه‌گیری درمانی کرد.
خانه هوشمند؛ وقتی وسایل خانه با هم ارتباط دارند
در خانه هوشمند، تجهیزات مختلف از طریق یک برنامه، شبکه خانگی یا دستیار صوتی کنترل می‌شوند. لامپ، پریز، کولر، جاروبرقی رباتیک، قفل، زنگ در و دوربین میتوانند در زمان مشخص یا بر اساس یک رویداد واکنش نشان دهند.
برای نمونه، حسگر حرکتی می‌تواند روشنایی راهرو را هنگام ورود فرد فعال کند، یا پریز هوشمند پس از پایان زمان تعیین‌شده برق یک وسیله را قطع کند. یخچال‌های متصل نیز ممکن است دما یا بازماندن در را گزارش دهند؛ اما این قابلیت‌ها همیشه به معنای تشخیص دقیق خرابی یا سفارش خودکار کالا نیست و به مدل دستگاه و سرویس سازنده بستگی دارد.
فایده خانه متصل برای خانواده چیست؟
- مدیریت انرژی: خاموش‌کردن خودکار چراغ‌ها و وسایل غیرضروری می‌تواند به کنترل مصرف کمک کند، هرچند میزان صرفه‌جویی به عادت کاربران و نوع تجهیزات وابسته است.
- نظارت از راه دور: فرد می‌تواند وضعیت دوربین، قفل یا نشت آب را از بیرون خانه بررسی کند؛ البته این کار نباید جایگزین قفل ایمن و مراقبت حضوری در موقعیت‌های حساس شود.
- دسترسی آسان‌تر: زمان‌بندی یا فرمان صوتی برای برخی افراد، ازجمله سالمندان یا کسانی که جابه‌جایی برایشان دشوار است، کاربرد عملی دارد.
خودروهای متصل چه تفاوتی با خودروهای معمولی دارند؟
خودروی متصل می‌تواند اطلاعاتی مانند موقعیت، وضعیت باتری یا سوخت، فشار تایر، زمان سرویس و خطاهای فنی را از طریق یک برنامه یا نمایشگر در اختیار راننده بگذارد. بعضی خودروها نیز با تلفن همراه ارتباط برقرار میکنند تا بازکردن در، یافتن خودرو یا دریافت هشدار سرقت آسان‌تر شود.
این فناوری در مدل‌های برقی اهمیت بیشتری پیدا میکند. راننده می‌تواند شارژ خودرو را از راه دور بررسی کند یا زمان شارژ را مدیریت کند؛ قابلیتی که برای برنامه‌ریزی سفر و استفاده بهتر از برق مفید است. بااین‌حال، کیفیت این خدمات به پوشش شبکه، پشتیبانی شرکت سازنده و فعال‌بودن سرویس مربوط بستگی دارد.
اینترنت اشیا در خودرو الزاماً به معنای خودران‌بودن نیست. بیشتر خودروهای متصل فقط داده جمع میکنند، هشدار می‌دهند یا بعضی عملکردها را از راه دور کنترل میکنند؛ تصمیم‌گیری کامل درباره رانندگی، موضوعی جداگانه و بسیار پیچیده‌تر است.
کاربردهای روزمره‌ای که کمتر به چشم می‌آیند
بخشی از اینترنت اشیا در وسایلی دیده میشود که کاربر معمولاً آنها را «هوشمند» نمی‌نامد. کنتورهای دیجیتال میتوانند مصرف برق یا آب را دقیق‌تر ثبت کنند، حسگرهای نشت آب پیش از خسارت جدی هشدار بدهند و سامانه‌های حمل‌ونقل با ارسال موقعیت وسیله، زمان رسیدن را بهتر تخمین بزنند.
در فروشگاه‌ها و انبارها نیز برچسب‌ها و حسگرهای متصل برای پیگیری کالا، کنترل دما یا مدیریت موجودی به کار می‌روند. این کاربردها مستقیماً در خانه دیده نمی‌شوند، اما میتوانند روی سرعت خدمات، کاهش ضایعات و دسترسی به کالا اثر بگذارند.
محدودیت‌ها و ریسک‌های وسایل متصل
هر وسیله متصل، داده تولید میکند و ممکن است بخشی از این داده در حساب کاربری یا سرور شرکت سازنده ذخیره شود. اطلاعات موقعیت مکانی، عادت خواب، زمان حضور در خانه یا الگوی استفاده از خودرو، در صورت حفاظت ضعیف می‌تواند حریم خصوصی را تهدید کند.
مشکل دیگر، وابستگی به اینترنت و پشتیبانی شرکت است. قطع شبکه، تغییر برنامه، پایان پشتیبانی نرم‌افزاری یا ناسازگاری میان برندها ممکن است قابلیت‌هایی را که هنگام خرید جذاب به نظر می‌رسیدند، محدود کند. بنابراین قیمت و تعداد امکانات، تنها معیار مناسب برای انتخاب وسیله هوشمند نیست.
پیش از خرید یا اتصال دستگاه چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- ببینید دستگاه در ایران به‌درستی قابل استفاده است و برای فعال‌سازی به سرویس یا منطقه جغرافیایی خاصی وابسته نیست.
- سیاست حریم خصوصی، نوع داده‌های جمع‌آوری‌شده و امکان حذف حساب یا اطلاعات را بررسی کنید.
- برای حساب کاربری رمز عبور جداگانه بگذارید و در صورت وجود، تأیید دومرحلهای را فعال کنید.
- به‌روزرسانی نرم‌افزاری و مدت پشتیبانی سازنده را جدی بگیرید.
- دستگاههای مهم مانند دوربین و قفل هوشمند را روی شبکه‌ای امن و جدا از مهمانان قرار دهید.
جمع‌بندی کاربرد اینترنت اشیا در زندگی روزمره
کاربرد اینترنت اشیا در زندگی روزمره زمانی ارزشمند است که یک نیاز واقعی را ساده‌تر کند: شناخت بهتر فعالیت روزانه، مدیریت مصرف خانه، دریافت هشدار امنیتی یا دسترسی به اطلاعات خودرو. انتخاب آگاهانه یعنی در کنار راحتی و خودکارسازی، به دقت اندازهگیری، وابستگی به اینترنت، امنیت حساب و نحوه استفاده شرکت از داده‌ها هم توجه کنیم.
