لباسهای قدیمیِ سالم، به‌خصوص تیشرتهای نخی و پیراهنهای بدون پارگی، می‌توانند به روبالشی‌های قابل شست‌وشو یا کاورهای مرتب برای تشکچههای کوچک تبدیل شوند. این کار هم عمر پارچه را بیشتر می‌کند و هم اجازه می‌دهد از طرح، نوشته یا دکمه‌های لباس در یک وسیلهٔ تازه استفاده کنید.
برای تبدیل لباسهای کهنه به روبالشی و کاور تشکچه، قبل از هر چیز لباس را بشویید، قسمتهای فرسوده را کنار بگذارید و اندازهٔ دقیق بالش یا تشکچه را بگیرید. انتخاب روش دوخت به فرم لباس، ضخامت پارچه و این‌که کاور را با زیپ، دکمه یا مدل پاکتی می‌خواهید، بستگی دارد.
پیش از برش لباس قدیمی این موارد را بررسی کنید
لباس باید کاملاً تمیز و خشک باشد. اگر پارچه بعد از شست‌وشو آب می‌رود، بهتر است یک بار آن را بشویید و اتو کنید؛ در غیر این صورت ممکن است کاور پس از اولین شست‌وشو کوچک شود.
- قسمتهای دارای لکهٔ ماندگار، سوراخ، کش‌آمدگی یا نازک‌شدن را در الگوی اصلی قرار ندهید.
- برای روبالشی، پارچههای نخی، لینن سبک و پیراهنهای نرم مناسبترند.
- برای کاور تشکچه، پارچهٔ ضخیم‌تر مانند جین سبک، کتان یا چند تکه پارچهٔ مقاوم کاربردی‌تر است.
- جهت کش پارچه را پیش از برش مشخص کنید تا کاور بعداً کج نشود.
اگر لباس طرح یا نوشتهٔ زیبایی دارد، ابتدا همان بخش را روی یک سطح صاف قرار دهید و اندازهٔ قابل استفاده‌اش را مشخص کنید. در لباسهای دکمه‌دار، میتوان ردیف دکمه‌ها را به‌عنوان بست آمادهٔ کاور حفظ کرد.
تبدیل لباسهای کهنه به روبالشی با مدل پاکتی
مدل پاکتی به زیپ نیاز ندارد و برای تی‌شرت یا پیراهن نخی گزینهٔ ساده‌ای است. برای یک بالش معمولی ۵۰ در ۷۰ سانتیمتر، بهتر است از پارچه‌ای استفاده کنید که پس از کنار گذاشتن درزها، سطح کافی برای روی بالش داشته باشد.
- یک مستطیل به اندازهٔ ۵۴ در ۷۴ سانتیمتر برای بخش جلویی برش بزنید؛ این اندازه حدود دو سانتیمتر جای دوخت در هر طرف ایجاد می‌کند.
- برای پشت روبالشی، دو تکهٔ هم‌عرض ببرید. طول هر تکه را حدود ۵۰ سانتیمتر بگیرید تا دو بخش در قسمت پشت روی هم قرار بگیرند.
- لبهٔ یکی از ضلع‌های بلند هر تکهٔ پشتی را حدود یک سانتیمتر به داخل برگردانید و بدوزید.
- تکهٔ جلویی را رو به بالا بگذارید و دو تکهٔ پشتی را طوری روی آن قرار دهید که روی پارچه‌ها رو به هم باشد و لبههای دوخته‌شده در مرکز قرار بگیرند.
- دور تا دور کار را بدوزید، گوشه‌ها را کمی مرتب کنید، سپس روبالشی را به سمت روی پارچه برگردانید و اتو کنید.
اگر از تی‌شرت استفاده می‌کنید، می‌توانید قسمت نوشته‌دار جلو را به‌عنوان روی روبالشی ببرید. درزهای کناری تی‌شرت را فقط زمانی نگه دارید که کاملاً صاف و محکم باشند؛ در غیر این صورت بهتر است لباس را باز کنید و الگو را روی پارچهٔ صاف قرار دهید.
استفاده از دکمه و زیپ برای روبالشی محکم‌تر
پیراهنهای دکمه‌دار یک مزیت دارند: ردیف دکمه‌ها می‌تواند به‌جای بست پاکتی استفاده شود. کافی است بخش جلو را در اندازهٔ مناسب برش بزنید، پشت روبالشی را از قسمت دیگری از همان لباس آماده کنید و مطمئن شوید دکمه‌ها بعد از دوخت در مرکز یا پشت کاور قرار می‌گیرند.
برای کاور زیپ‌دار، زیپ را بین دو تکهٔ پشت بدوزید و سپس این قسمت را به روی روبالشی وصل کنید. زیپ باید کمی کوتاه‌تر از عرض کاور باشد تا در دو طرف آن فضای کافی برای درز باقی بماند. اگر تجربهٔ کار با زیپ ندارید، مدل پاکتی یا دکمه‌دار خطای کمتری دارد و برای استفادهٔ روزمره آسان‌تر است.
دوخت کاور تشکچه با اندازه‌گیری دقیق
برای کاور تشکچه فقط طول و عرض سطح را اندازه نگیرید؛ ضخامت تشکچه نیز در اندازهٔ نهایی اهمیت دارد. طول، عرض و ضخامت را در حالت عادی یادداشت کنید و برای هر طرف حدود دو سانتیمتر جای دوخت در نظر بگیرید.
ساده‌ترین روش، دوخت مدل پاکتی است. یک تکهٔ بزرگ برای روی تشکچه ببرید و برای زیر کار دو تکه در نظر بگیرید که در قسمت پشت روی هم قرار بگیرند. مجموع طول دو تکهٔ پشتی باید به‌اندازه‌ای باشد که بخش میانی را بپوشاند؛ این هم‌پوشانی مانع بیرون‌آمدن تشکچه هنگام جابه‌جایی میشود.
اگر می‌خواهید کاور کاملاً فیت باشد، یک نوار کناری به عرض برابر با ضخامت تشکچه ببرید و آن را دور تکهٔ رویی بدوزید. سپس تکهٔ زیرین را به این نوار وصل کنید. گوشه‌ها را پیش از دوخت نهایی با سنجاق ثابت کنید تا پارچه در محل اتصال جمع نشود.
برای تشکچههای ضخیم، درزها را تقویت کنید
گوشه‌ها و محل نشستن بیشترین فشار را تحمل می‌کنند. در شروع و پایان هر درز چند بار رفت‌وبرگشت بدوزید و اگر پارچه نازک است، لبه‌ها را با دوخت زیگزاگ یا نوار باریک پارچه‌ای تمیز کنید.
برای تشکچهٔ صندلی یا نیمکت، می‌توانید دو بند پارچه‌ای از تکه‌های باقی‌مانده درست کنید و آن‌ها را به کاور بدوزید. بندها کمک می‌کنند کاور روی تشکچه سر نخورد؛ اما باید به‌خوبی درزگیری شوند و هنگام نشستن، زیر بدن یا در مسیر تماس مستقیم با پوست قرار نگیرند.
چطور از پارچههای باقی‌مانده هم استفاده کنیم؟
تکه‌های کوچک را میتوان برای نوار دور لبه، جیب کوچک، بند یا وصلهٔ تزئینی به کار برد. اگر دو لباس هم‌رنگ ندارید، ترکیب دو پارچه با رنگ نزدیک معمولاً نتیجهٔ مرتب‌تری از کنار هم گذاشتن چند طرح شلوغ ایجاد می‌کند.
پیش از دوخت نهایی، قطعه‌ها را روی بالش یا تشکچه قرار دهید و بسته‌شدن کاور را امتحان کنید. این مرحله ساده، ایرادهایی مثل کوتاه‌بودن لبهٔ پاکتی، قرارگرفتن نامناسب طرح یا تنگ‌بودن گوشه‌ها را قبل از مصرف مشخص می‌کند.
جمع‌بندی؛ کاوری قابل شست‌وشو و متناسب با وسیله بدوزید
تبدیل لباسهای کهنه به روبالشی و کاور تشکچه زمانی نتیجهٔ خوبی می‌دهد که پارچه پیش از برش شسته شود، بخش‌های فرسوده کنار گذاشته شوند و اندازه‌گیری با درنظرگرفتن ضخامت و جای دوخت انجام شود. برای شروع، مدل پاکتی را انتخاب کنید؛ سپس با استفاده از دکمه‌های لباس، نوارهای باقی‌مانده یا یک طرح چاپی، کاور را شخصی‌تر و کاربردی‌تر کنید.
