برای داشتن یک کاور تازه و قابل شست‌وشو، لازم نیست پارچهٔ جدید بخرید. یک پیراهن نخی قدیمی، به‌ویژه مدلی که هنوز دکمه‌ها و جیب سالمی دارد، می‌تواند به کاور کوسن با پیراهنهای قدیمی تبدیل شود و ظاهر مبل یا تخت را تغییر دهد.
مدلی که در این آموزش می‌دوزیم، یک رویهٔ اصلی و پشتِ پاکتی دارد؛ بنابراین نیازی به زیپ ندارید. اگر پیراهن دکمهدار باشد، میتوانید نوار دکمه‌ها را در بخش جلویی نگه دارید تا هم کاربردی باشد و هم به کاور ظاهر متفاوتی بدهد.
وسایل لازم برای ساخت کاور کوسن با پیراهنهای قدیمی
- یک پیراهن تمیز و سالم، ترجیحاً نخی یا کتان
- کوسن برای اندازه‌گیری
- متر خیاطی، صابون خیاطی یا مداد مخصوص پارچه
- قیچی پارچه‌بری و سوزن
- نخ هماهنگ با رنگ پیراهن
- چرخ خیاطی یا ابزار لازم برای دوخت دستی
- اتو و چند سنجاق
پیش از برش، پیراهن را بشویید و خشک کنید. پارچههای نخی ممکن است بعد از اولین شست‌وشو کمی آب بروند؛ شستن لباس از کوچک‌شدن کاور پس از دوخت جلوگیری می‌کند.
اندازه‌گیری و آماده‌کردن الگوی کاور
کوسن را روی سطح صاف بگذارید و طول و عرض آن را اندازه بگیرید. برای یک کوسن مربع ۴۰ در ۴۰ سانتیمتر، رویه را به‌اندازهٔ ۴۲ در ۴۲ سانتیمتر ببرید؛ این دو سانتیمتر اضافه، یک سانتیمتر جای دوخت در هر طرف ایجاد می‌کند.
برای پشت پاکتی، دو تکهٔ مستطیلی ببرید. ارتفاع هر دو تکه باید ۴۲ سانتیمتر باشد و عرض هر تکه را حدود ۳۰ سانتیمتر در نظر بگیرید. قرار است این دو تکه روی هم بیایند تا کوسن از داخل کاور بیرون نزند.
اگر کوسن شما اندازهٔ دیگری دارد، عرض و طول آن را جایگزین کنید. برای رویه، به هر بُعد حدود ۲ سانتیمتر اضافه کنید و برای هر قطعهٔ پشت، ارتفاع را برابر طول کوسن به‌علاوهٔ ۲ سانتیمتر بگیرید. عرض هر قطعهٔ پشت معمولاً برابر نصف عرض کوسن به‌علاوهٔ ۸ تا ۱۰ سانتیمتر است.
بهترین قسمت‌های پیراهن برای برش
اگر می‌خواهید ظاهر پیراهن در کاور دیده شود، بخش جلویی را طوری قرار دهید که ردیف دکمه‌ها وسط یا کمی کنار رویه قرار بگیرد. جیب پیراهن نیز می‌تواند روی کاور باقی بماند و برای نگه‌داشتن کنترل تلویزیون یا وسایل کوچک به کار برود.
دقت کنید دکمه‌ها در محدودهٔ جای دوخت قرار نگیرند. اگر عرض پیراهن برای برش یک تکهٔ کامل کافی نیست، میتوانید رویه را از پشت پیراهن و قطعات پشت را از دو نیمهٔ جلویی ببرید.
مراحل دوخت کاور کوسن
- پیراهن را باز و اتو کنید. دکمه‌ها را ببندید، لباس را روی میز پهن کنید و چروک‌ها را از بین ببرید. درزهای ضخیم، سرآستین و یقه را جدا کنید تا سطحی صاف برای برش داشته باشید.
- الگوها را روی پارچه علامت بزنید. قطعهٔ رویه و دو قطعهٔ پشت را با توجه به جهت راه پارچه مشخص کنید. اگر نوار دکمهدار روی رویه قرار می‌گیرد، قبل از برش بسته‌بودن دکمه‌ها و صاف‌بودن خط آن را بررسی کنید.
- قطعه‌ها را ببرید. قیچی را آرام و دقیق حرکت دهید و علامت‌های جای دوخت را پاک نکنید. برای پارچههای ریش‌ریش‌شونده، بهتر است لبه‌ها را بعد از برش با دوخت زیگزاگ یا دوخت سادهٔ نزدیک به لبه محکم کنید.
- لبهٔ داخلی قطعات پشت را بدوزید. یکی از ضلع‌های بلند هر قطعهٔ پشت را حدود یک سانتیمتر به داخل برگردانید، اتو کنید و بدوزید. این دو لبه، محل بازشدن کاور هستند.
- قطعه‌ها را روی رویه بچینید. رویه را طوری قرار دهید که سمت درست پارچه رو به بالا باشد. دو قطعهٔ پشت را روی آن بگذارید، به‌طوری‌که سمت درست پارچه رو به رویه باشد و لبه‌های پرداخت‌شده در مرکز قرار بگیرند.
- دور کاور را بدوزید. چهار طرف را با فاصلهٔ حدود یک سانتیمتر از لبه بدوزید. در گوشه‌ها چند بخیهٔ رفت‌وبرگشتی بزنید تا در اثر بیرون آوردن کوسن باز نشوند.
- گوشه‌ها را مرتب کنید. اضافهٔ پارچهٔ گوشه‌ها را کمی کم کنید، اما به خط دوخت نزدیک نشوید. سپس کاور را از قسمت باز پشت برگردانید و گوشه‌ها را با نوک قیچیِ بسته یا ابزار مناسب به‌آرامی بیرون بیاورید.
- کوسن را داخل کاور قرار دهید. ابتدا گوشه‌های کوسن را جا بیندازید و بعد لبه‌ها را صاف کنید. اگر کاور بیش از حد شل بود، درزهای کناری را کمی داخل‌تر بدوزید.
چطور کاور را تمیزتر و بادوام‌تر بدوزیم؟
پیش از دوخت نهایی، هر چهار طرف را با سنجاق ثابت کنید و یک‌بار کاور را پشت‌ورو روی کوسن امتحان کنید. این کار ایراد اندازه یا جابه‌جایی طرح را قبل از دوخت مشخص می‌کند.
برای پیراهنهای نازک، میتوانید از لایی چسب نازک در پشت پارچه استفاده کنید؛ اما لایی را ابتدا روی تکه‌ای دورریختنی امتحان کنید تا پارچه جمع نشود یا برق نیفتد. برای پیراهنهای چهارخانه و راه‌راه نیز هماهنگ‌کردن خطوط در محل اتصال، نتیجهٔ حرفه‌ای‌تری میدهد.
اگر پیراهن دکمهدار را برای بخش پشت استفاده می‌کنید، دکمه‌ها باید روی یک لبهٔ پرداخت‌شده قرار بگیرند. در این حالت، به‌جای دوخت کامل لبهٔ باز، آن قسمت را با همان ردیف دکمه‌ها می‌بندید و هنگام شست‌وشو نیز بازکردن کاور آسان‌تر است.
جمع‌بندی
برای ساخت کاور کوسن با پیراهنهای قدیمی، لباس را بشویید، اندازهٔ کوسن را با جای دوخت محاسبه کنید و از الگوی پشت پاکتی استفاده کنید. حفظ دکمه‌ها، جیب یا حتی بخشی از طرح پیراهن، کاور ساده را به یک وسیلهٔ کاربردی و شخصی تبدیل می‌کند؛ بدون آن‌که به زیپ یا پارچهٔ تازه نیاز داشته باشید.
