ماسک و دستکش یکبارمصرف فقط برای زمان بیماری نیستند؛ در خانه هنگام جمع‌کردن زباله، تمیزکردن سرویس بهداشتی، رسیدگی به حیوان خانگی، آشپزی یا مراقبت از فرد بیمار هم کاربرد دارند. بااین‌حال، استفاده نادرست از آن‌ها میتواند حس امنیت کاذب ایجاد کند و حتی آلودگی را از یک سطح به سطح دیگر منتقل کند.
انتخاب نوع مناسب، تعویض به‌موقع و دور انداختن درست، سه نکته‌ای هستند که کارایی این وسایل را بیشتر می‌کنند. ماسک و دستکش یکبارمصرف جای تهویه، شستن دستها یا تجهیزات تخصصی برای مواد خطرناک را نمیگیرند.
موارد استفاده ماسک و دستکش یکبارمصرف در خانه
این وسایل برای کارهایی مناسب‌اند که احتمال تماس مستقیم با گردوغبار، آلودگی، رطوبت یا مواد دفعی وجود دارد. بهتر است قبل از شروع کار مشخص کنید که واقعاً به هر دو وسیله نیاز دارید یا فقط یکی از آن‌ها کافی است.
- نظافت سرویس بهداشتی: دستکش از تماس مستقیم پوست با آلودگی و شوینده‌های رقیق‌شده جلوگیری می‌کند. ماسک معمولی نیز میتواند تماس با بخشی از ذرات و بوی ناخوشایند را کمتر کند، اما برای بخارات سمی یا گازهای شیمیایی کافی نیست.
- جمع‌کردن زباله و مواد ریخته‌شده: برای برداشتن پوشک، دستمال آلوده، مایعات ناشناخته یا زباله‌های مرطوب، دستکش کاربردی است. اگر هنگام جاروکردن یا تخلیه جاروبرقی گردوغبار بلند می‌شود، استفاده از ماسک مناسب و بازکردن پنجره هم کمک‌کننده است.
- مراقبت موقت از فرد بیمار: هنگام تماس نزدیک با ترشحات تنفسی یا پاک‌کردن سطوح اطراف بیمار، ماسک و دستکش می‌توانند تماس مستقیم را کاهش دهند. نوع ماسک و مدت استفاده باید با شرایط بیماری و توصیه پزشک یا مرکز بهداشت هماهنگ باشد.
- رسیدگی به حیوان خانگی: تمیزکردن ظرف خاک گربه، جمع‌کردن فضولات یا شستن محل آلوده با دستکش انجام شود. پس از پایان کار، دستکش را تعویض کنید و دستها را به‌خوبی بشویید.
- کار با مواد غذایی خام: دستکش ممکن است هنگام پاک‌کردن گوشت، مرغ یا ماهی خام مفید باشد، اما باید بین غذای خام و آماده تعویض شود. پوشیدن دستکش بدون شستن دست یا تمیزکردن سطح کار، مانع آلودگی متقاطع نمی‌شود.
برای هر کار خانه چه نوع دستکشی مناسب‌تر است؟
دستکشهای نیتریل معمولاً برای کارهای نظافتی انتخاب مناسبی هستند و برای افرادی که به لاتکس حساسیت دارند، گزینه بهتری به شمار می‌روند. دستکشهای لاتکس انعطاف‌پذیری خوبی دارند، اما ممکن است در برخی افراد حساسیت پوستی ایجاد کنند. دستکشهای وینیل برای کارهای کوتاه و سبک مناسب‌اند، ولی معمولاً دوام و چسبندگی نیتریل را ندارند.
اندازه دستکش مهم است. دستکش خیلی تنگ باعث خستگی و پارگی می‌شود و نوع خیلی گشاد کنترل وسایل را دشوار می‌کند. اگر پوست دست زخم، تحریک‌شده یا دچار اگزماست، تماس طولانی با رطوبت و شوینده‌ها را کم کنید و در صورت ادامه علائم با پزشک مشورت کنید.
ماسک خانگی برای گردوغبار و شوینده‌ها چه محدودیتی دارد؟
ماسک‌های معمولی برای کاهش تماس با ذرات درشت، گردوغبار سبک یا قطرات تنفسی طراحی شده‌اند؛ اما همه ذرات ریز یا بخارات شیمیایی را متوقف نمی‌کنند. هنگام استفاده از سفیدکننده، جرم‌گیر و سایر شوینده‌ها، مهم‌ترین کار بازگذاشتن پنجره، رعایت دستور مصرف و هرگز مخلوط‌نکردن مواد مختلف است.
ماسک مرطوب، پاره یا کثیف را دوباره استفاده نکنید. ماسک باید بینی و دهان را بپوشاند و تا حد امکان بدون فاصله زیاد روی صورت قرار بگیرد؛ لمس‌کردن مداوم سطح جلویی آن هم میتواند آلودگی را به دست منتقل کند.
روش درست استفاده و تعویض دستکش یکبارمصرف
- پیش از پوشیدن دستکش، دستها را بشویید و کاملاً خشک کنید.
- سطح بیرونی دستکش را هنگام پوشیدن لمس نکنید و از سالم‌بودن آن مطمئن شوید.
- با دستکش آلوده، دستگیره، تلفن همراه، شیر آب و بسته مواد غذایی را لمس نکنید.
- اگر دستکش پاره شد، خیس و آلوده شد یا کارتان از یک فعالیت آلوده به فعالیت تمیز تغییر کرد، آن را عوض کنید.
- هنگام خارج‌کردن، لبه مچ را بگیرید، دستکش را به سمت بیرون برگردانید و درون دستکش دیگر قرار دهید.
- پس از دور انداختن، دستها را با آب و صابون بشویید.
دستکش یکبارمصرف را نشویید و برای استفاده بعدی کنار نگذارید. شستن دستکش هم ممکن است جنس آن را ضعیف کند و هم آلودگی را به سینک، حوله یا دستها منتقل کند.
ماسک و دستکش استفادهشده را کجا و چگونه دور بیندازیم؟
ماسک و دستکش مصرف‌شده را روی کابینت، داخل جیب یا کنار سینک رها نکنید. آن‌ها را در یک کیسه زباله قرار دهید، درِ کیسه را ببندید و سپس دستها را بشویید. اگر وسیله با خون، ترشحات بدن یا ماده شیمیایی خطرناک تماس داشته است، آن را جدا از زباله‌های عادی و مطابق دستورهای ایمنی همان ماده دفع کنید.
برای کاهش مصرف غیرضروری، دستکش را فقط در زمان لازم بپوشید و برای هر فعالیت یک جفت تازه بردارید. در بسیاری از کارهای معمول، شستن دستها و استفاده از دستکشهای قابل شستوشوی مخصوص نظافت، انتخاب مناسب‌تری است.
جمع‌بندی
ماسک و دستکش یکبارمصرف در خانه برای نظافت، کار با زباله، رسیدگی به مواد غذایی خام و مراقبت موقت از فرد بیمار مفیدند؛ به شرطی که متناسب با کار انتخاب و به‌موقع تعویض شوند. آن‌ها جای شستن دست، تهویه مناسب یا تجهیزات تخصصی برای مواد خطرناک را نمیگیرند و باید پس از مصرف به‌درستی دور انداخته شوند.
