وقتی گلودرد، سرفه، آبریزش بینی یا احساس ناخوشی شروع میشود، نوشیدنیهای گرم میتوانند به تأمین مایعات بدن و آرامتر شدن گلو کمک کنند. یکی از ترکیبهای ساده و محبوب برای این روزها، دمنوش عسل و لیمو با زنجبیل است.
در این مطلب، علاوه بر دستور تهیه دمنوش فوری لیمو و عسل، روش تهیه ترکیب لیمو، عسل، زنجبیل و ادویههای معطر را هم بررسی میکنیم و درباره میزان اثربخشی آن برای سرماخوردگی، سرفه و گلودرد توضیح میدهیم.
آیا دمنوش لیمو و عسل برای سرماخوردگی خوب است؟
دمنوش لیمو و عسل میتواند برای تسکین برخی علائم سرماخوردگی، بهویژه سرفه و گلودرد مفید باشد، اما نباید آن را درمان قطعی سرماخوردگی در نظر گرفت.
سرماخوردگی معمولاً یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است و در بیشتر موارد بدون درمان اختصاصی بهبود پیدا میکند. استراحت، مصرف مایعات کافی و مراقبت از علائم، بخش مهمی از روند بهبودی هستند.
عسل از میان مواد موجود در این نوشیدنی، شواهد بیشتری برای کمک به کاهش سرفه دارد. مطالعات نشان دادهاند که عسل میتواند بهخصوص در کاهش سرفه شبانه مؤثر باشد.
لیمو و زنجبیل نیز میتوانند نوشیدنی را خوشطعمتر کنند و مصرف مایعات را راحتتر کنند، اما شواهد کافی برای اینکه این ترکیب بتواند خودِ ویروس سرماخوردگی را از بین ببرد وجود ندارد.
دمنوش لیمو و عسل برای سرفه و گلودرد
نوشیدنی گرم حاوی لیمو و عسل میتواند در هنگام سرفه یا گلودرد باعث احساس آرامش در گلو شود. منابع پزشکی نیز مصرف نوشیدنی گرم لیمو و عسل را بهعنوان یکی از روشهای خانگی برای کمک به تسکین سرفه مطرح کردهاند؛ البته شواهد درباره میزان اثر آن محدود است.
مواد لازم برای یک فنجان دمنوش لیمو عسل
- آب گرم: ۱ فنجان
- آبلیموی تازه: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
- عسل: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری
- زنجبیل تازه: ۲ تا ۳ برش نازک، اختیاری
طرز تهیه دمنوش فوری لیمو و عسل
- آب را بجوشانید و چند دقیقه صبر کنید تا از حالت جوش خارج شود.
- برشهای زنجبیل را داخل فنجان قرار دهید.
- اجازه دهید زنجبیل حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه در آب گرم بماند. بهتر است روی فنجان را بپوشانید.
- آبلیموی تازه و عسل را اضافه کنید.
- مواد را بهخوبی هم بزنید و نوشیدنی را در حالت گرم و نه بسیار داغ میل کنید.
در صورت تمایل میتوان این نوشیدنی را در طول روز مصرف کرد. عسل ممکن است به کاهش سرفه کمک کند، اما مقدار مصرف بیشتر لزوماً به معنی اثر بیشتر نیست.
ترکیب لیمو، عسل، زنجبیل، دارچین و آویشن برای روزهای سرماخوردگی
اگر بهجای یک فنجان دمنوش فوری، ترکیبی آماده برای مصرف در روزهای بعد میخواهید، میتوانید لیمو و عسل را با مقدار کمی زنجبیل، دارچین، میخک و آویشن ترکیب کنید.
این ترکیب را بهتر است بهعنوان نوشیدنی خانگی برای تسکین علائم در نظر بگیرید، نه یک «معجون درمانکننده» یا داروی پیشگیری از سرماخوردگی.
مواد لازم برای تهیه دمنوش سرماخوردگی
- لیموی تازه: حدود ۵۰۰ گرم
- عسل: حدود ۵۰۰ گرم
- زنجبیل تازه: مقداری
- چوب دارچین: مقداری
- میخک: چند عدد
- آویشن: مقداری
مقدار مواد میتواند با توجه به اندازه شیشه و مقدار ترکیبی که تهیه میکنید تغییر کند.
طرز تهیه ترکیب عسل و لیمو
- یک شیشه تمیز و کاملاً خشک با درِ محکم آماده کنید.
- لیموها را بهخوبی بشویید و پس از خشک شدن، به صورت حلقهای برش بزنید.
- دانههای لیمو را خارج کنید.
- زنجبیل را بشویید، کاملاً خشک کنید و به قطعات کوچکتر برش بزنید.
- چند حلقه لیمو کف شیشه قرار دهید.
- مقداری زنجبیل، یک تکه چوب دارچین، ۱ تا ۲ عدد میخک و مقدار کمی آویشن اضافه کنید.
- مقداری عسل روی مواد بریزید تا سطح آنها را بپوشاند.
- این لایهها را تا پر شدن شیشه ادامه دهید و در پایان، روی آخرین لایه را نیز با عسل بپوشانید.
- در شیشه را محکم ببندید.
ترکیب لیمو و عسل را چطور نگهداری کنیم؟
چون این ترکیب خانگی است و میزان اسیدیته، آب موجود در مواد، نوع عسل و شرایط آمادهسازی آن میتواند متفاوت باشد، نمیتوان یک زمان ماندگاری قطعی برای آن تعیین کرد.
برای کاهش خطر فساد، از شیشه کاملاً تمیز و خشک استفاده کنید، ترکیب را در یخچال نگهداری کنید و در صورت مشاهده کپک، تغییر بوی غیرعادی، گازدار شدن یا تغییر ظاهر غیرطبیعی، آن را مصرف نکنید.
همچنین بهتر است تهیه مقدار بسیار زیاد برای نگهداری طولانیمدت انجام نشود.
آیا میتوان این دمنوش را برای پیشگیری از سرماخوردگی مصرف کرد؟
مصرف دمنوش لیمو، عسل و زنجبیل را نمیتوان بهعنوان روشی اثباتشده برای پیشگیری از سرماخوردگی معرفی کرد.
سرماخوردگی توسط ویروسهای مختلف ایجاد میشود و برای کاهش خطر ابتلا، اقداماتی مانند رعایت بهداشت دستها، رعایت اصول بهداشت تنفسی، تهویه مناسب و توجه به واکسیناسیونهای توصیهشده برای بیماریهای تنفسی اهمیت بیشتری دارند.
بنابراین بهتر است این نوشیدنی را یک گزینه خانگی برای تسکین علائم و تأمین مایعات بدانیم، نه یک روش قطعی برای جلوگیری از بیماری.
بهترین زمان مصرف دمنوش عسل و لیمو برای سرفه
برای سرفهای که شبها بیشتر میشود، مصرف یک نوشیدنی گرم حاوی عسل پیش از خواب میتواند به تسکین سرفه کمک کند. با این حال، لازم نیست دمنوش حتماً ناشتا مصرف شود و شواهدی وجود ندارد که مصرف آن با معده خالی اثر درمانی بیشتری داشته باشد.
اگر لیمو باعث سوزش معده یا تشدید رفلاکس شما میشود، بهتر است مقدار آن را کاهش دهید یا از مصرف آن خودداری کنید.
آیا زنجبیل برای سرماخوردگی مفید است؟
زنجبیل بهعنوان یک ماده غذایی و ادویه پرکاربرد، میتواند بخشی از یک نوشیدنی گرم باشد؛ اما شواهد کافی برای اینکه مصرف زنجبیل بتواند سرماخوردگی را درمان کند وجود ندارد.
مصرف خوراکی زنجبیل در برخی افراد ممکن است باعث سوزش معده، ناراحتی شکمی یا تحریک دهان و گلو شود. همچنین افرادی که دارو مصرف میکنند، بهویژه در صورت مصرف منظم فرآوردههای گیاهی، بهتر است درباره تداخلهای احتمالی با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
نکات مهم هنگام مصرف دمنوش برای سرماخوردگی
- دمنوش لیمو و عسل درمان قطعی سرماخوردگی نیست.
- برای تسکین سرفه، عسل یکی از مواد این ترکیب است که شواهد بیشتری درباره اثر آن وجود دارد.
- نوشیدنی را خیلی داغ مصرف نکنید، بهخصوص برای کودکان.
- عسل برای کودکان زیر یک سال ممنوع است؛ زیرا خطر بوتولیسم نوزادی وجود دارد.
- در صورت داشتن حساسیت به هر یک از مواد، از مصرف آن خودداری کنید.
- اگر داروی خاصی مصرف میکنید، پیش از مصرف منظم فرآوردههای گیاهی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- دمنوش نباید جایگزین دارویی شود که پزشک برای بیماری زمینهای یا عفونت خاص تجویز کرده است.
- مصرف آنتیبیوتیک برای سرماخوردگی ویروسی مفید نیست و نباید بدون تجویز پزشک مصرف شود.
چه زمانی برای سرفه و سرماخوردگی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر سرماخوردگیها خودبهخود بهتر میشوند، اما بعضی علائم نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
اگر دچار تنگی نفس، تنفس سریع، کمآبی بدن، تب طولانی، بدتر شدن علائم یا بازگشت علائم پس از یک دوره بهبودی شدید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر علائم بیشتر از ۱۰ روز بدون بهبود ادامه پیدا کرد، ارزیابی پزشکی توصیه میشود.
افرادی که در معرض خطر بالاتر عوارض بیماریهای تنفسی هستند نیز بهتر است در صورت بروز علائم، زودتر با پزشک مشورت کنند؛ زیرا در برخی بیماریهای ویروسی مانند آنفلوآنزا و کووید-۱۹، درمان ضدویروسی در صورت نیاز باید در زمان مناسبی شروع شود.
جمعبندی
دمنوش لیمو و عسل با زنجبیل میتواند یک نوشیدنی ساده و خوشطعم برای روزهای سرماخوردگی باشد و بهخصوص به تسکین سرفه و آرام شدن گلو کمک کند. در میان مواد این ترکیب، عسل بیشترین شواهد را برای کمک به کاهش سرفه دارد.
با این حال، این دمنوش سرماخوردگی را درمان نمیکند و روش اثباتشدهای برای پیشگیری از ابتلا نیست. استراحت، مصرف مایعات کافی و رعایت اصول بهداشتی همچنان بخش مهم مراقبت از سرماخوردگی هستند. در صورت شدید بودن علائم، طولانی شدن بیماری یا بروز نشانههای هشدار، مراجعه به پزشک ضروری است.
منابع