تهوع و استفراغ بارداری از شایعترین علائم اوایل بارداریه و معمولاً در هفته های چهارم تا هفتم آغاز میشه. در بیشتر افراد، علائم تا هفته ۲۰ بارداری کاهش پیدا میکنه یا برطرف میشه. در صورت شدید بودن علائم، به ویژه اگر فرد نتونه مایعات یا غذا رو تحمل کنه یا دچار کم آبی و کاهش وزن شه، ارزیابی پزشکی ضروریه.
برخلاف اینکه بیشتر به آن «تهوع صبحگاهی» میگن، این حالت فقط صبحها اتفاق نمیافته و ممکنه در هر ساعتی از روز یا حتی شب ایجاد بشه.
بعضی مادرها فقط کمی حالت تهوع دارن و بعضیها ممکنه چند بار در روز استفراغ کنن. شدت این مشکل برای هر فرد متفاوته.
تهوع بارداری از چه هفتهای شروع میشه؟
تهوع بارداری معمولاً از اوایل بارداری (هفته ۴ به بعد) شروع میشه، در واقع در خیلی از مادرها بین هفته چهارم تا هفتم خودش رو نشون میده. در خیلی از مادرها، تهوع تا پایان سهماهه اول کمتر میشه. وبطور کلی در نزدیک به اکثر موارد تا هفتههای ۱۴ تا ۲۰ برطرف میشه، ولی ممکنه در باندکی از افراد مدت بیشتری ادامه داشته باشه.
علت تهوع و استفراغ در بارداری چیه؟
علت دقیق تهوع بارداری هنوز مشخص نیست، ولی تغییرات هورمونی نقش مهمی دارن. بالا رفتن بعضی هورمونهای بارداری که از جفت ترشح می شن میتونه روی سیستم گوارشی و مرکز کنترل تهوع در مغز تأثیر بذاره.
در این دوران ممکنه حس بویایی هم بیشتر بشه ( یک پر حسی یا پر بویایی) و بعضی بوها یا غذاهایی که قبل از بارداری مشکلی ایجاد نمیکردن، باعث حالت تهوع بشن.
بارداری دوقلویی، سابقه تهوع شدید در بارداری قبلی و بعضی عوامل دیگه هم میتونن احتمال تهوع و استفراغ بیشتر رو بالا ببرن.
برای تهوع بارداری چی بخوریم؟
نوع غذا و زمان خوردن غذا میتونه روی شدت تهوع تأثیر بذاره. برای بعضی مادرها، خوردن وعدههای کوچکتر در طول روز بهتر از سه وعده غذای سنگینه.
چند راهکار که ممکنه کمککننده باشه:
- بهجای وعدههای بزرگ، چند وعده کوچکتر بخورید.
- معده رو برای مدت طولانی خالی نذارید.
- غذاهای ساده مثل نان تست، برنج، سیبزمینی یا بیسکویت ساده رو امتحان کنید.
- غذاهای چرب و خیلی تند رو کمتر کنید.
- آب و مایعات رو بجای اینکه همراه غذا مصرف کنید،بیشتر در فاصله بین وعدهها میل کنید.
- اگر بعضی بوها حالت تهوع رو بیشتر میکنن، تا حد امکان از اونها دور باشید.
بعضی مادرها هم با زنجبیل احساس بهتری پیدا میکنن.
اما اگر تهوع شدید باشه، فقط تغییر رژیم غذایی کافی نیست و باید با پزشک مشورت بشه احتمال تجویز دارو هم هست.
برای کاهش تهوع بارداری چه کار کنیم؟
فقط غذا روی تهوع تأثیر نداره. خواب کافی و استراحت هم میتونه کمککننده باشه.
اگر صبحها بیشتر حالت تهوع دارید، میتونید قبل از بلند شدن از تخت مقدار کمی غذای ساده مثل بیسکویت یا نان خشک بخورید. همچنین بهتره وعدههای غذایی رو خیلی دیر نکنید تا معده برای مدت طولانی خالی نمونه.
اگر یک بو یا غذای خاص همیشه باعث تهوع میشه، لازم نیست خودتون رو مجبور به مصرف اون کنید. در این دوره ممکنه حساسیت به بو و مزه بیشتر از قبل بشه.
آیا تهوع و استفراغ بارداری برای جنین خطرناکه؟
تهوع و استفراغ معمول بارداری معمولاً به جنین آسیب نمیزنه. مشکل زمانی جدیتر میشه که استفراغ شدید باشه و مادر نتونه غذا یا مایعات رو نگه داره.
استفراغ مداوم میتونه باعث کمآبی بدن و کاهش وزن بشه و در موارد شدید روی دریافت مواد مغذی تأثیر بذاره.
پس صرف داشتن تهوع به معنی وجود مشکل برای جنین نیست. شدت علائم و وضعیت عمومی مادر اهمیت بیشتری داره.
استفراغ شدید در بارداری چیست؟
اگر تهوع و استفراغ خیلی شدید بشه و مادر نتونه غذا یا مایعات رو در بدن نگه داره، ممکنه با هایپرامسیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum) یا استفراغ شدید بارداری روبهرو باشیم.
این حالت با تهوع معمول بارداری فرق داره و ممکنه باعث کمآبی بدن، کاهش وزن و اختلال در تعادل مایعات بدن بشه. در بعضی موارد، مادر به درمان پزشکی و حتی بستری شدن نیاز پیدا میکنه.
چه زمانی تهوع بارداری خطرناکه؟
اگر نمیتونید آب یا غذا رو نگه دارید، استفراغها خیلی زیاد شده یا وزن کم میکنید، بهتره با پزشک تماس بگیرید.
ادرار خیلی تیره، کم شدن واضح دفعات ادرار، ضعف شدید و علائم کمآبی هم از نشونههایی هستن که نباید نادیده گرفته بشن.
همچنین اگر تهوع و استفراغ همراه با درد شکم، تب یا علائم غیرعادی دیگه باشه، بهتره علتش توسط پزشک بررسی بشه.
داروی ضد تهوع در بارداری میشه مصرف کرد؟
اگر تغییرات غذایی و سبک زندگی جواب نده، پزشک میتونه داروی مناسب برای کنترل تهوع و استفراغ تجویز کنه.
ویتامین B۶ یکی از گزینههای اولیه برای درمان تهوع بارداری است و در صورت کافی نبودن اثر آن، ترکیب ویتامین B۶ و داروهای دیگه هم ممکنه تجویز بشه. دارو در صورت نیاز باید توسط پزشک تجویزبشهه و بهتره هیچ داروی ضد تهوعی رو بدون مشورت پزشک مصرف نکنید.
جمعبندی
تهوع و استفراغ در بارداری معمولاً از هفتههای اول شروع میشه و برای بیشتر مادرها تا پایان سهماهه اول یا اوایل سهماهه دوم کمتر میشه. این حالت معمولاً برای جنین مشکلی ایجاد نمیکنه، اما استفراغ شدید میتونه باعث کمآبی و کاهش وزن مادر بشه.
وعدههای کوچکتر، خالی نذاشتن معده، مصرف مایعات و دوری از غذاها و بوهای تحریککننده میتونه به کمتر شدن تهوع کمک کنه. اگر استفراغ شدید باشه یا نتونید مایعات و غذا رو نگه دارید، باید با پزشک مشورت کنید.