در «هری پاتر و زندانی آزکابان»، هری برای سومین سال تحصیل به هاگوارتز برمی‌گردد. اما این سال با خبر فرار یک زندانی خطرناک به نام سیریوس بلک همراه است. گفته می‌شود بلک از زندان آزکابان فرار کرده و به دنبال هری است. حضور دیوانه‌سازها، نگهبانان ترسناک آزکابان، فضای مدرسه را هم پر از اضطراب می‌کند.

هری در این سال با معلم جدید درس دفاع در برابر جادوی سیاه، پروفسور لوپین، آشنا می‌شود. لوپین به هری کمک می‌کند تا با ترس‌هایش روبه‌رو شود و روش مقابله با دیوانه‌سازها را یاد بگیرد. در همین زمان، هری متوجه می‌شود که ماجرای سیریوس بلک ارتباط زیادی با گذشته پدر و مادرش دارد.

با پیش رفتن داستان، هری و دوستانش به رازهای مهمی درباره گذشته خانواده هری پی می‌برند. مشخص می‌شود تصویری که هری و دیگران از سیریوس بلک داشته‌اند، کاملاً درست نیست و اتفاقات سال‌های گذشته پیچیده‌تر از چیزی بوده که تصور می‌کردند. هری همچنین با بخش‌هایی از گذشته پدرش و دوستان قدیمی او آشنا می‌شود.

در پایان، هری درمی‌یابد که حقیقت درباره سیریوس و اتفاقات منتهی به مرگ والدینش با خیانت، دوستی و فریب گره خورده است. «زندانی آزکابان» یکی از مهم‌ترین قسمت‌های مجموعه هری پاتر است، چون علاوه بر ماجراجویی و جادو، اطلاعات بیشتری درباره گذشته هری و خانواده‌اش آشکار می‌کند.