شکست فقط نتیجهای نامطلوب نیست؛ گاهی برنامهای را که سالها برایش وقت گذاشتهاید، رابطهای که به آن امید داشتهاید یا تصویری را که از آینده ساخته بودید، از بین میبرد. برای همین، بعد از شکست دوباره زندگی را شروع کردن با یک جمله انگیزشی یا تصمیم ناگهانی اتفاق نمیافتد.
شروع دوباره یعنی ابتدا واقعیت را ببینید، سهم خود را بدون تحقیر خودتان بررسی کنید و بعد با قدمهایی کوچک، بخشی از اختیار زندگی را پس بگیرید. لازم نیست همه مسیر را همین حالا بدانید؛ پیدا کردن قدم بعدی کافی است.
پیش از اینکه بعد از شکست دوباره زندگی را شروع کنیم، چه چیزی را باید بپذیریم؟
پذیرش با راضی بودن از اتفاقی که افتاده فرق دارد. پذیرش یعنی فعلاً با واقعیتی که تغییر کرده روبهرو شوید: یک رابطه تمام شده، یک فرصت از دست رفته، کسبوکار موفق نشده یا تصمیمی نتیجه مورد انتظار را نداشته است.
انکار معمولاً انرژی زیادی میگیرد. ممکن است مدام سناریوهای «اگر آن روز...» را مرور کنید، اما این فکرها تا زمانی مفیدند که به شناخت یک نکته مشخص برسند؛ نه اینکه به چرخهای برای سرزنش خود تبدیل شوند.
بین مسئولیتپذیری و سرزنش خود تفاوت بگذارید
بعد از شکست، دو واکنش افراطی رایج است: فرد یا همه تقصیر را به گردن دیگران میاندازد یا تمام هویت خود را با شکست تعریف میکند. هیچکدام به شروع دوباره کمک نمیکند.
به جای پرسیدن «چرا من همیشه خراب میکنم؟» سؤال دقیقتری مطرح کنید: کدام بخش در اختیار من بود، کدام بخش خارج از کنترل من قرار داشت و دفعه بعد چه تصمیمی را متفاوت میگیرم؟
این بررسی باید محدود و عملی باشد. مثلاً «قبل از شروع کار، قرارداد را دقیق نخواندم» قابل اصلاح است؛ اما «من آدم بیعرضهای هستم» نه یک تحلیل است و نه راهی برای پیشرفت.
شروع دوباره را از بازسازی روزمره آغاز کنید
وقتی یک شکست بزرگ رخ میدهد، ذهن به دنبال یک راهحل بزرگ و فوری میگردد. در حالی که ثبات روانی و اعتمادبهنفس اغلب از کارهای ساده و تکرارشونده ساخته میشود، نه از یک تصمیم نمایشی.
- ساعت خواب و بیداریتان را تا حد ممکن منظم کنید.
- هر روز یک کار ضروری و کوچک را کامل انجام دهید.
- زمان مشخصی برای فکر کردن به مسئله در نظر بگیرید تا تمام روزتان را اشغال نکند.
- ارتباط با دستکم یک فرد امن و قابل اعتماد را حفظ کنید.
- فعالیتی را که پیش از شکست به شما حس توانمندی میداد، با اندازهای کمتر دوباره وارد برنامه کنید.
این کارها قرار نیست شکست را بیاهمیت نشان دهند. هدفشان این است که زندگی فقط حول اتفاقی که افتاده نچرخد و بدن و ذهن شما دوباره نشانههایی از نظم دریافت کنند.
برای مسیر بعدی، به جای بازسازی گذشته یک آزمایش کوچک طراحی کنید
شروع دوباره الزاماً به معنای برگشتن به همان مسیر قبلی نیست. ممکن است لازم باشد شغل، سبک رابطه، شهر محل زندگی یا حتی تعریف خودتان از موفقیت را بازنگری کنید.
به جای تصمیمی که همه آینده را تعیین کند، یک آزمایش کمخطر انجام دهید. اگر از کارتان شکست خوردهاید، پیش از راهاندازی دوباره یک کسبوکار بزرگ، با یک پروژه محدود بازار را بسنجید. اگر رابطهای پایان یافته، به جای عجله برای رابطه بعدی، مدتی روی شناخت مرزها و نیازهای خود کار کنید.
یک برنامه یکهفتهای میتواند چنین شکلی داشته باشد:
- یک مسئله اصلی را انتخاب کنید، نه همه مشکلات را همزمان.
- یک اقدام قابل مشاهده برای آن تعیین کنید.
- نتیجه را ثبت کنید، حتی اگر کوچک یا ناقص باشد.
- در پایان هفته تصمیم بگیرید چه چیزی باید ادامه پیدا کند یا تغییر کند.
آزمایش کوچک، ترس از تصمیمهای برگشتناپذیر را کاهش میدهد. شما لازم نیست قبل از حرکت، از درست بودن تمام مسیر مطمئن باشید.
با نگاه خانواده و اطرافیان چگونه برخورد کنیم؟
در بسیاری از خانوادهها، شکست فقط یک تجربه شخصی نیست و با نگرانی، نصیحت یا مقایسه اطرافیان همراه میشود. ممکن است دیگران از روی دلسوزی مدام بپرسند «بالاخره چه کار میکنی؟»؛ اما پاسخ دادن به این فشار، نباید جای تصمیمگیری واقعی را بگیرد.
لازم نیست برای انتخابتان دفاعیه طولانی ارائه دهید. میتوانید روشن و محترمانه بگویید: «شرایط را بررسی کردهام و فعلاً دارم روی این قدم مشخص تمرکز میکنم.» اگر کمک خانواده لازم است، درخواست خود را دقیق مطرح کنید؛ مثلاً زمان، مبلغ، همراهی یا فقط شنیده شدن را مشخص کنید.
همچنین مقایسه کردن خود با همسنوسالها یا دوستانی که ظاهراً جلوترند، تصویر ناقصی از واقعیت میسازد. شما معمولاً پشتصحنه زندگی آنها را نمیبینید و آنها هم همه هزینههای مسیر خود را نشان نمیدهند.
اگر انگیزه برنمیگردد، با خودتان واقعبین باشید
قرار نیست هر روز با انگیزه از خواب بیدار شوید. در دورههای سخت، پایبندی به یک برنامه کوچک میتواند قبل از انگیزه شکل بگیرد. انجام دادن کارها با انرژی کم، به شرطی که فشار غیرمنطقی به خودتان وارد نکنید، بخشی از بازسازی است.
اگر ناراحتی، اضطراب یا ناامیدی برای مدت طولانی خواب، کار، روابط یا توان انجام امور روزانه را مختل کرده است، کمک گرفتن از روانشناس میتواند تصمیمی مسئولانه باشد. شروع دوباره همیشه پروژهای فردی نیست و گاهی به حمایت تخصصی یا همراهی یک فرد امن نیاز دارد.
جمعبندی: شروع دوباره با یک قدم قابل انجام آغاز میشود
برای بعد از شکست دوباره زندگی را شروع کردن، لازم نیست گذشته را پاک کنید یا ناگهان به آدمی کاملاً تازه تبدیل شوید. واقعیت را بپذیرید، سهم خود را بدون تحقیر بررسی کنید، نظم روزانه را برگردانید و یک آزمایش کوچک برای مسیر بعدی انجام دهید.
شروع دوباره زندگی بعد از شکست، بیشتر از آنکه به شجاعت بزرگ نیاز داشته باشد، به تکرار قدمهای کوچک و قابل کنترل نیاز دارد. هر قدم قرار نیست همهچیز را حل کند؛ فقط باید شما را از توقف کامل دورتر کند.


















