زامیفولیا برای گربهها سمی است و جویدن برگ، ساقه یا بخش‌های دیگر آن میتواند دهان و دستگاه گوارش گربه را تحریک کند. عامل اصلی این واکنش، بلورهای اگزالات کلسیم نامحلول در بافت گیاه است؛ موادی که هنگام جویده شدن به بافت دهان و زبان آسیب و احساس سوزش ایجاد می‌کنند.
این گیاه معمولاً با عنوان زامیفولیا یا گیاه پول شناخته میشود و به دلیل نگهداری آسان در خانه‌های زیادی وجود دارد. با این حال، نگهداری آسان آن به معنای مناسب بودنش برای خانه‌ای با گربه کنجکاو نیست. اگر گربه بخشی از آن را جویده، مقدار مصرف‌شده را نمی‌دانید یا علائم واضحی دارد، تماس با دامپزشک را به تأخیر نیندازید.
زامیفولیا برای گربهها سمی است و چه علائمی ایجاد میکند؟
بلورهای موجود در زامیفولیا پس از جویده شدن، باعث تحریک موضعی می‌شوند. شدت علائم به مقدار گیاه، اندازه و وضعیت عمومی گربه و این‌که حیوان فقط گیاه را گاز زده یا آن را بلعیده باشد، بستگی دارد.
علائم احتمالی معمولاً در ناحیه دهان شروع می‌شوند و ممکن است شامل این موارد باشند:
- آبریزش دهان یا کف کردن آن
- لیس زدن مکرر لب‌ها و پنجه کشیدن به دهان
- قرمزی، درد یا تورم زبان و لثه
- بی‌میلی به غذا یا دشواری در جویدن و بلع
- تهوع، استفراغ یا ناراحتی گوارشی
- بی‌قراری یا پنهان شدن به دلیل درد
در موارد شدیدتر، تورم زبان، دهان یا گلو میتواند بلع و تنفس را دشوار کند. تنفس صدادار، نفس‌نفس زدن، ناتوانی در بلع آب دهان یا تورم واضح، نشانه‌ای برای مراجعه فوری به دامپزشکی است.
چرا زامیفولیا برای گربه خطرناک است؟
خطر زامیفولیا از یک «سم» با اثر سیستمیک پیچیده ناشی نمی‌شود؛ مشکل اصلی، بلورهای ریز اگزالات کلسیم نامحلول است. این بلورها هنگام جویده شدن مانند ذرات تحریک‌کننده عمل می‌کنند و باعث درد و التهاب در لب، زبان، دهان و گاهی گلو می‌شوند.
به همین دلیل، گربه ممکن است بلافاصله بعد از جویدن گیاه از غذا فاصله بگیرد، سرش را تکان دهد یا با پنجه به صورتش بزند. برگهای جداشده یا بخش‌هایی از گیاه که روی زمین افتاده‌اند نیز برای گربه‌ای که عادت به جویدن اشیا دارد، همچنان خطرناک‌اند.
اگر گربه زامیفولیا خورد، چه کار کنیم؟
اول، باقی‌مانده گیاه را از دسترس گربه خارج کنید و اگر بدون درگیری ممکن است، تکه‌های قابل مشاهده را از دهانش بردارید. حیوان را مجبور به باز کردن دهان نکنید؛ گربه‌ای که درد دارد ممکن است چنگ بزند یا گاز بگیرد.
- نام گیاه و زمان احتمالی جویدن را یادداشت کنید.
- اگر می‌توانید، عکس گیاه یا نمونه‌ای از بخش جویدهشده را نگه دارید.
- علائمی مانند آبریزش، استفراغ، تورم و تغییر تنفس را بررسی کنید.
- برای راهنمایی درباره نیاز به مراجعه، با دامپزشک تماس بگیرید.
بدون دستور متخصص، در گربه استفراغ ایجاد نکنید و از شیر، روغن، نمک، داروهای انسانی یا درمان‌های خانگی استفاده نکنید. این اقدامات ممکن است وضعیت را بدتر کنند یا تشخیص علت علائم را برای دامپزشک دشوارتر سازند.
اگر گربه دچار مشکل تنفسی، تورم زیاد در دهان و صورت، بی‌حالی شدید، استفراغ مکرر یا ناتوانی در بلع شده است، منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی علائم نمانید و او را به مرکز دامپزشکی برسانید. این مطلب جایگزین معاینه و نظر دامپزشک نیست.
آیا برگ یا ساقه زامیفولیا خطر بیشتری دارد؟
همه بخش‌های زامیفولیا را باید برای گربه غیرایمن در نظر گرفت. برگ‌ها معمولاً بیشتر در دسترس‌اند، اما ساقه‌های جوان، قسمت‌های بریده‌شده و شیره گیاه نیز نباید جویده یا لیسیده شوند.
تماس شیره با پوست یا چشم هم میتواند باعث تحریک شود. اگر شیره به پوست گربه یا دست انسان رسید، محل را با آب فراوان بشویید؛ در صورت قرمزی ماندگار، درد یا تماس با چشم، از دامپزشک یا پزشک کمک بگیرید.
چطور گربه را از زامیفولیا دور نگه داریم؟
قرار دادن گلدان روی یک میز معمولی همیشه کافی نیست؛ بسیاری از گربهها به سطوح بلند دسترسی پیدا می‌کنند. همچنین برگهای ریختهشده را باید سریع جمع کرد، چون ممکن است از خود گلدان بیشتر در معرض جویدن باشند.
- گلدان را در اتاقی قرار دهید که گربه به آن دسترسی ندارد.
- هر برگ و ساقه هرس‌شده را بلافاصله در کیسه دربسته دور بیندازید.
- خاک، زیرگلدانی و محل افتادن برگ‌ها را مرتب بررسی کنید.
- گربه‌ای را که عادت به جویدن گیاهان دارد، تنها با قرار دادن گلدان در ارتفاع محدود نکنید.
جمع‌بندی: زامیفولیا برای گربهها سمی است و جویدن آن میتواند از سوزش و آبریزش دهان تا استفراغ و، در موارد شدید، تورم راه‌های تنفسی ایجاد کند. امن‌ترین تصمیم، دور نگه داشتن کامل گیاه و تماس سریع با دامپزشک هنگام مشاهده علائم یا نامشخص بودن مقدار مصرف‌شده است.
