اگر گربه در خانه به برگها دسترسی دارد، انتخاب گیاه فقط به ظاهر و نور موردنیاز آن محدود نمی‌شود. گیاهان آپارتمانی سمی برای گربهها ممکن است باعث التهاب دهان و استفراغ شوند و بعضی از آنها، به‌ویژه سوسنهای واقعی، در مقدار کم هم خطر آسیب شدید کلیه دارند.
مهم‌ترین نکته این است که نام‌های مشابه را با هم اشتباه نگیریم: اسپاتیفیلوم یا «سوسن صلح» با سوسنهای واقعی یکسان نیست. در ادامه، گیاهان پرخطر، نشانه‌هایی که باید جدی بگیرید و اقدام درست پس از جویدن یا خوردن گیاه را می‌بینید.
کدام گیاهان آپارتمانی برای گربهها سمی و خطرناک هستند؟
فهرست زیر گیاهانی را شامل میشود که در خانه‌ها و گل‌فروشی‌ها بیشتر دیده می‌شوند. میزان خطر بعضی از آنها به بخش گیاه و مقدار مصرف‌شده بستگی دارد، اما در مورد سوسنهای واقعی نباید منتظر بروز علائم ماند.
- سوسنهای واقعی و لیلیوم‌ها: اعضای جنس Lilium و همچنین daylily یا Hemerocallis میتوانند باعث آسیب حاد کلیه شوند. برگ، گل، گرده و حتی آب گلدان گل شاخه‌بریده ممکن است خطرناک باشد.
- نخل ساگو: دانه‌های آن بسیار خطرناک‌اند و میتوانند به استفراغ شدید، آسیب کبدی و اختلالات انعقادی منجر شوند. جویدن برگها نیز بی‌خطر محسوب نمی‌شود.
- دیفن‌باخیا: بلورهای اگزالات کلسیم در آن باعث درد و سوزش دهان، تورم زبان و دشواری بلع می‌شوند.
- پوتوس، فیلودندرون و مونسترا: این گیاهان نیز اگزالات کلسیم نامحلول دارند و معمولاً موجب آبریزش دهان، پنجه‌کشیدن به دهان، استفراغ یا مشکل بلع می‌شوند.
- اسپاتیفیلوم یا سوسن صلح: برخلاف سوسن واقعی، معمولاً با نارسایی کلیه شناخته نمی‌شود؛ اما جویدن آن میتواند دهان و گلو را به‌شدت تحریک کند.
- آلوئه‌ورا: بخش ژله‌ای داخلی معمولاً با خطر بخش پوسته و شیره زردرنگ یکسان نیست. خوردن برگ کامل یا شیره آن میتواند باعث استفراغ، اسهال و بی‌حالی شود.
- کالانکوئه و سیکلامن: هر دو میتوانند علائم گوارشی ایجاد کنند و در مصرف بیشتر، مشکلات جدی‌تری مانند اختلال ریتم قلب یا لرزش دیده شود.
- دراسنا، درخت یشم و فیکوس: این گیاهان ممکن است باعث استفراغ، بی‌اشتهایی، بی‌حالی یا تحریک گوارشی شوند. شدت علائم در همه گربهها یکسان نیست.
- پیازهای زینتی مانند نرگس و سنبل: پیاز این گیاهان معمولاً خطر بیشتری از برگ و گل دارد و میتواند باعث استفراغ، اسهال و در موارد شدید لرزش یا اختلال قلبی شود.
خطرناک‌ترین اشتباه: یکی دانستن همه سوسن‌ها
نام «سوسن» روی برچسب گلدان یا دسته‌گل همیشه برای تشخیص خطر کافی نیست. سوسنهای واقعی و daylily برای گربهها از جدی‌ترین گیاهان به‌شمار می‌روند و تماس با مقدار کمی گرده یا خوردن آب گلدان هم باید جدی گرفته شود.
اما گیاهانی مانند اسپاتیفیلوم، کالادیوم و دیفن‌باخیا بیشتر با تحریک موضعی دهان و گلو مشکل ایجاد می‌کنند. این تفاوت به معنای بی‌خطر بودن آنها نیست؛ فقط نوع آسیب احتمالی متفاوت است. اگر گربه گیاهی را جویده، نام دقیق آن را از روی برچسب یا عکس پیدا کنید و موضوع را با دامپزشک در میان بگذارید.
علائم مسمومیت گیاهی در گربه چیست؟
نشانه‌ها ممکن است بلافاصله پس از جویدن برگ ظاهر شوند یا با تأخیر شروع شوند. در سوسنهای واقعی، نبودن علامت در ساعات اول نباید خیال صاحب حیوان را راحت کند.
- آبریزش زیاد دهان، سوزش دهان یا پنجه‌کشیدن به صورت
- استفراغ، اسهال، بی‌اشتهایی یا درد شکم
- بی‌حالی، پنهان‌شدن، ضعف یا تغییر غیرعادی رفتار
- سرفه، خس‌خس یا دشواری بلع و تنفس
- تغییر در مقدار یا دفعات ادرار، تشنگی غیرعادی یا بی‌ادراری
- لرزش، اختلال تعادل، تشنج یا ضربان غیرعادی قلب
تورم زبان یا گلو، دشواری تنفس، تشنج، بی‌هوشی و احتمال خوردن سوسن واقعی یا نخل ساگو، وضعیت اورژانسی است. این مطلب جایگزین معاینه و نظر دامپزشک نیست؛ در چنین شرایطی منتظر بهترشدن خودبه‌خودی حیوان نمانید.
اگر گربه گیاه سمی خورد، چه اقدامی درست است؟
- گربه را از گیاه دور کنید. باقی‌مانده برگ یا گل را فقط اگر بدون خطر در دهان یا اطراف او دیده میشود بردارید.
- نام گیاه را ثبت کنید. از کل گیاه و بخشی که جویده شده عکس بگیرید و در صورت امکان برچسب آن را نگه دارید.
- با دامپزشک تماس بگیرید. زمان تقریبی، مقدار احتمالی، وزن گربه و علائم را توضیح دهید؛ برای سوسنهای واقعی تماس باید فوری باشد، حتی اگر حیوان هنوز طبیعی به‌نظر برسد.
- درمان خانگی انجام ندهید. القای استفراغ، دادن شیر، روغن، نمک، زغال فعال یا داروی انسانی بدون دستور متخصص میتواند وضعیت را بدتر کند.
همچنین پاک‌کردن گرده از موهای گربه اهمیت دارد، چون حیوان هنگام نظافت ممکن است آن را ببلعد. اگر گیاه با خاک، کود یا سم حشره‌کش تیمار شده باشد، این مواد را نیز به دامپزشک اطلاع دهید.
برای خانه گربهدار چه گیاهانی انتخاب کم‌خطر‌تری هستند؟
برای کاهش ریسک، گلدان‌ها را فقط روی سطحی بلند نگذارید؛ بسیاری از گربهها به قفسه، پنجره و برگ‌های آویزان هم دسترسی پیدا می‌کنند. حذف گیاه پرخطر از خانه مطمئن‌تر از تکیه بر آموزش حیوان است.
نخل اریکا، سرخس بوستون، کالاتیا، ارکیده و پپرومیا معمولاً انتخاب‌های کم‌خطر‌تری هستند. بااینحال «غیرسمی» به معنای خوراکی بودن نیست: خوردن مقدار زیادی از هر گیاه میتواند معده را تحریک کند و کود، سم یا خاک آلوده ممکن است خطر جداگانهای داشته باشد.
جمع‌بندی: در میان گیاهان آپارتمانی سمی برای گربهها، سوسنهای واقعی و نخل ساگو از جدی‌ترین موارد هستند و پوتوس، فیلودندرون، دیفن‌باخیا، اسپاتیفیلوم، کالانکوئه و چند گیاه دیگر نیز نباید در دسترس حیوان باشند. پس از هر تماس مشکوک، گیاه را شناسایی کنید، درمان خانگی انجام ندهید و برای راهنمایی فوری با دامپزشک تماس بگیرید.
