تست حساسیت پیش از رنگ کردن مو فقط یک مرحله تشریفاتی نیست؛ مواد رنگ، به‌ویژه برخی ترکیبات تیره‌کننده مانند پارافنیلن‌دی‌آمین یا PPD، می‌توانند در بعضی افراد باعث خارش، التهاب، تاول یا واکنش حساسیتی شدید شوند. این واکنش ممکن است حتی پس از چند بار استفاده بدون مشکل ظاهر شود.
آزمایش پوستی را معمولاً ۴۸ ساعت پیش از رنگ کردن انجام دهید، اما دستورالعمل همان محصول را ملاک قرار دهید. نتیجه منفی، خطر را کمتر می‌کند اما ایمنی کامل را تضمین نمیکند؛ بنابراین وضعیت پوست سر، تهویه، مدت مکث و نحوه شست‌وشو هم اهمیت دارد.
این مطلب جایگزین تشخیص پزشک نیست. اگر سابقه واکنش شدید به رنگ مو دارید یا بیماری پوستی فعال دارید، پیش از استفاده با متخصص پوست مشورت کنید.
تست حساسیت پیش از رنگ کردن مو را چطور انجام دهیم؟
هر محصول ممکن است روش متفاوتی داشته باشد، اما روند رایج به این شکل است:
- دستور روی بستهبندی را بخوانید. اگر شرکت سازنده روش یا محل خاصی برای آزمون تعیین کرده است، همان دستور را اجرا کنید.
- مقدار کمی از رنگ و اکسیدان را طبق نسبت درج‌شده مخلوط کنید. تست باید با مخلوط نهایی انجام شود، نه فقط با یکی از مواد.
- مقدار کمی از مخلوط را روی بخش کوچکی از پوست، معمولاً پشت گوش یا قسمت داخلی ساعد، بزنید. محل باید تمیز، خشک و بدون زخم یا التهاب باشد.
- محل را طبق دستور محصول بررسی کنید. در بیشتر موارد باید حدود ۴۸ ساعت صبر کرد. محل تست را نپوشانید و آن را نخارانید.
- هرگونه واکنش را جدی بگیرید. قرمزی قابل توجه، خارش، سوزش، دانه، تاول، تورم یا احساس گرمای غیرعادی نشانه مناسبی برای استفاده از رنگ نیست.
برای کاهش تماس، پس از پایان زمان آزمایش محل را با آب بشویید. اگر علائم خفیف ایجاد شد و برطرف نشد، یا شدت گرفت، از درمان خودسرانه با مواد خانگی و ادامه استفاده از محصول پرهیز کنید.
تفاوت حساسیت واقعی با تحریک پوست چیست؟
تحریک پوستی معمولاً در محل تماس رخ می‌دهد و میتواند با سوزش، خشکی یا قرمزی همراه باشد؛ برای مثال، ماندن طولانی مواد روی پوست یا تماس آن با پوست ترک‌خورده احتمال تحریک را بیشتر می‌کند. آلرژی ممکن است با خارش شدید، تورم، تاول یا گسترش علائم به اطراف صورت و گردن همراه شود.
تشخیص قطعی این دو حالت همیشه با نگاه کردن به پوست ممکن نیست. اگر پس از رنگ کردن، علائم ادامه پیدا کرد یا در دفعات بعد شدیدتر شد، استفاده از همان محصول را تکرار نکنید و برای ارزیابی دقیق به پزشک مراجعه کنید.
چه کسانی نباید بدون مشورت پزشک موهایشان را رنگ کنند؟
افرادی که قبلاً پس از رنگ مو دچار تورم، تاول، تنگی نفس یا واکنش گسترده شده‌اند، نباید صرفاً با تکرار تست خانگی دوباره همان محصول را امتحان کنند. در این وضعیت، حتی مقدار کم ماده حساسیت‌زا نیز میتواند واکنش ایجاد کند.
اگر پوست سر زخم، آفتاب‌سوخته، دچار اگزما، عفونت یا التهاب فعال است، رنگ کردن را تا بهبود پوست عقب بیندازید. پس از برخی اقدامات شیمیایی مو نیز بهتر است زمان مناسب را از آرایشگر یا پزشک بپرسید، چون پوست و ساقه مو ممکن است حساس‌تر از معمول باشند.
محصولات موسوم به «حنا مشکی» نیز بیخطر فرض نشوند؛ برخی از آن‌ها ممکن است حاوی PPD یا مواد رنگی مشابه باشند و زمینه حساسیت بعدی به رنگ مو را ایجاد کنند.
نکات ایمنی هنگام رنگ کردن مو در خانه
- پیش از شروع، دستکش یک‌بارمصرف بپوشید و از تهویه مناسب اتاق مطمئن شوید.
- رنگ را روی پوست سر زخمی یا تحریک‌شده نزنید و از تماس آن با چشم و لب جلوگیری کنید.
- مقدار مواد را دقیقاً طبق دستور محصول مخلوط کنید و رنگ‌های مختلف یا مواد شیمیایی دیگر را خودسرانه با هم ترکیب نکنید.
- رنگ را بیشتر از زمان توصیه‌شده روی مو و پوست سر نگه ندارید. طولانی‌تر شدن زمان مکث، نتیجه را لزوماً بهتر نمیکند و میتواند تحریک را افزایش دهد.
- برای رنگ کردن مژه و ابرو از رنگ موی سر استفاده نکنید؛ تماس این مواد با چشم میتواند خطرناک باشد.
- اگر رنگ وارد چشم شد، چشم را با آب تمیز و فراوان بشویید و در صورت باقی ماندن درد، تاری دید یا سوزش به پزشک مراجعه کنید.
- پس از پایان زمان مکث، مو و پوست سر را به‌خوبی آبکشی کنید و در صورت باقی ماندن سوزش، شست‌وشو را متوقف نکنید.
اگر هنگام رنگ کردن مو واکنش نشان دادیم چه کنیم؟
در صورت احساس سوزش شدید، خارش فزاینده یا درد، کار را متوقف کنید و رنگ را با آب فراوان بشویید. برای آرام کردن پوست از مواد معطر، الکل، آب‌لیمو یا ترکیبات خانگی استفاده نکنید؛ این مواد می‌توانند التهاب را بیشتر کنند.
تورم صورت یا لب، گرفتگی گلو، تنگی نفس، ضعف شدید، سرگیجه یا کهیر گسترده علائم هشدار هستند و به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارند. در واکنش‌های خفیف اما ماندگار نیز بهتر است با پزشک یا متخصص پوست مشورت کنید و نام محصول و ترکیبات آن را همراه داشته باشید.
تست رشته‌ای چه تفاوتی با تست حساسیت دارد؟
تست رشته‌ای مقدار کمی از رنگ را روی بخشی از مو امتحان می‌کند تا نتیجه رنگ، میزان پوشش سفیدی و احتمال آسیب به ساقه مو مشخص شود. این آزمایش برای ارزیابی ظاهر و وضعیت مو مفید است، اما جای تست حساسیت پوستی را نمی‌گیرد.
ممکن است رنگ روی ساقه مو نتیجه مطلوبی بدهد، اما پوست به یکی از ترکیبات آن واکنش نشان دهد. بنابراین اگر قرار است هم رنگ جدیدی امتحان کنید و هم تغییر محسوسی در ظاهر مو بدهید، هر دو آزمون را جداگانه انجام دهید.
جمع‌بندی: تست حساسیت پیش از رنگ کردن مو را حدود ۴۸ ساعت زودتر و طبق دستور محصول انجام دهید، اما آن را تضمین ایمنی ندانید. استفاده نکردن از رنگ روی پوست آسیبدیده، رعایت زمان مکث، پوشیدن دستکش و توجه فوری به علائم غیرعادی، بخش جدایی‌ناپذیر رنگ کردن ایمن مو است.
