بعد از ۵۰ سالگی ممکنه شکل روابط اجتماعی کمکم تغییر کنه؛ فرزندان مستقل میشن، بعضی دوستان از محل زندگی دور میشن، بازنشستگی برنامه روزانه رو تغییر میده و گاهی آدم متوجه میشه ارتباطاتش کمتر از گذشته شده. با این حال، کاهش روابط اجتماعی بخش اجتنابناپذیر افزایش سن نیست.
سازمان جهانی بهداشت تأکید میکنه که ارتباطات اجتماعی باکیفیت برای سلامت جسمی، روانی و کیفیت زندگی مهمه و تنهایی و انزوای اجتماعی میتونن در سالهای بالاتر زندگی پیامدهای نامطلوبی داشته باشن.
چطور بعد از ۵۰ سالگی روابط اجتماعی بهتری داشته باشیم؟
بهترین راه، منتظر موندن برای ایجاد ارتباط جدید نیست؛ باید عمداً برای روابط اجتماعی وقت گذاشت. تماس منظم با دوستان، شرکت در فعالیتهای گروهی، یادگیری مهارت جدید، داوطلب شدن و استفاده درست از ارتباطات آنلاین از راههایی هستن که میتونن دایره ارتباطی رو گستردهتر کنن.
۱۵ راهکار برای تقویت روابط اجتماعی بعد از ۵۰ سالگی
۱. ارتباط با دوستان قدیمی رو دوباره شروع کنید
لازم نیست برای پیدا کردن دوست جدید همیشه از صفر شروع کنید. گاهی یک تماس ساده با دوستی که مدتها ازش خبر نداشتید، میتونه شروع دوباره یک رابطه باشه.
۲. برای دیدارها برنامه مشخص داشته باشید
«یه روز همدیگه رو میبینیم» معمولاً به برنامه عملی تبدیل نمیشه. بهتره یک زمان مشخص برای قهوه خوردن، پیادهروی یا دورهمی تعیین کنید.
۳. در فعالیتهای گروهی شرکت کنید
کلاسهای ورزشی، هنری، آموزشی، فرهنگی یا گروههای محلی فرصت خوبی برای آشنایی با آدمهایی با علایق مشترک هستن. پژوهشها نشون میدن دسترسی به فرصتهای اجتماعی و محیط مناسب از عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماعی افراد مسنتره.
۴. یک سرگرمی مشترک پیدا کنید
کتابخوانی، باغبانی، آشپزی، پیادهروی، عکاسی یا حتی بازیهای فکری وقتی به شکل گروهی انجام بشن، میتونن زمینه گفتوگو و ارتباط مداوم رو فراهم کنن.
۵. داوطلبانه فعالیت کنید
کمک به یک انجمن، مرکز خیریه، کتابخانه یا فعالیت اجتماعی محلی فقط به دیگران کمک نمیکنه؛ فرصت تعامل با افراد مختلف رو هم بیشتر میکنه. مؤسسه ملی سالمندی آمریکا نیز داوطلب شدن و پیوستن به گروههای مرتبط با علایق شخصی رو از راههای تقویت ارتباطات اجتماعی معرفی میکنه.
۶. مهارت جدید یاد بگیرید
کلاس زبان، کار با موبایل، نقاشی، موسیقی یا هر مهارتی که بهش علاقه دارید، میتونه شما رو در محیطی قرار بده که افراد جدیدی رو ببینید و با اونها تعامل داشته باشید.
۷. از ارتباط آنلاین غافل نشید
تماس تصویری، گروههای خانوادگی و شبکههای اجتماعی میتونن فاصله جغرافیایی رو کمتر کنن. البته ارتباط آنلاین بهتره جایگزین کامل ارتباط حضوری نشه، بلکه در کنار اون قرار بگیره. NIA نیز ارتباطات دیجیتال رو یکی از راههای کمک به حفظ ارتباط اجتماعی معرفی کرده.
۸. فقط منتظر دعوت دیگران نباشید
اگر همیشه منتظر باشید دیگران تماس بگیرن، ممکنه ارتباطاتتون محدودتر بشه. خودتون هم گاهی پیشنهاد یک دیدار کوتاه، تماس تلفنی یا پیادهروی رو مطرح کنید.
۹. شنونده خوبی باشید
رابطه اجتماعی فقط صحبت کردن نیست. وقتی با دقت گوش میدید، سؤال مناسب میپرسید و به حرف طرف مقابل توجه میکنید، احتمال شکل گرفتن یک ارتباط عمیقتر بیشتر میشه.
۱۰. ارتباط با همسایهها رو جدی بگیرید
یک سلاموعلیک ساده میتونه به آشنایی بیشتر تبدیل بشه. همسایهها معمولاً جزو افرادی هستن که بهدلیل نزدیکی مکانی، امکان ارتباط منظمتری با شما دارن.
۱۱. از خانه بیرون رفتن رو به یک عادت تبدیل کنید
اگر بیشتر روزها رو در خانه میگذرونید، یک برنامه ساده برای بیرون رفتن داشته باشید؛ مثلاً پیادهروی در پارک، رفتن به کتابخانه یا حضور در یک فضای عمومی مناسب.
۱۲. روابط خانوادگی رو با دوستیهای خارج از خانواده ترکیب کنید
خانواده مهمه، اما داشتن رابطه اجتماعی فقط با اعضای خانواده محدود نمیشه. دوستان، همکاران قدیمی، همسایهها و گروههای اجتماعی میتونن شبکه ارتباطی متنوعتری ایجاد کنن.
۱۳. اگر رابطهای یکطرفه شده، مرز داشته باشید
تقویت روابط اجتماعی به معنی حفظ هر رابطهای به هر قیمتی نیست. اگر رابطهای دائماً باعث فشار، بیاحترامی یا فرسودگی عاطفی میشه، بهتره برای ادامه یا شکل ارتباط با اون فرد حد و مرز مشخصی داشته باشید.
۱۴. از تغییرات زندگی نترسید
بازنشستگی، مهاجرت فرزندان، تغییر محل زندگی یا از دست دادن بعضی دوستان ممکنه شبکه اجتماعی فرد رو تغییر بده. در چنین شرایطی، انعطافپذیری و تلاش برای ساختن ارتباطات تازه اهمیت بیشتری پیدا میکنه. مطالعات، عوامل فردی، سلامت، دسترسی به حملونقل و فرصتهای محیطی رو از عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماعی افراد مسنتر میدونن.
۱۵. اگر تنهایی شدید و مداوم دارید، کمک بگیرید
گاهی مشکل فقط کمبود مهمانی و دورهمی نیست. اگر احساس تنهایی برای مدت طولانی ادامه داره یا با افت قابل توجه خلق، اضطراب یا کاهش عملکرد روزانه همراه شده، صحبت با پزشک یا متخصص سلامت روان میتونه کمککننده باشه. سازمان جهانی بهداشت هم حمایت اجتماعی، گروههای حمایتی و برخی مداخلات تخصصی رو در کاهش انزوا و تنهایی افراد مسن مطرح کرده.
کدوم راهکارها برای شروع سادهتر هستن؟
| راهکار | شروع آسان | نیاز به حضور دیگران |
|---|---|---|
| تماس با دوست قدیمی | زیاد | متوسط |
| پیادهروی گروهی | متوسط | زیاد |
| کلاس آموزشی | متوسط | زیاد |
| فعالیت داوطلبانه | متوسط | زیاد |
| تماس تصویری | زیاد | متوسط |
| ارتباط با همسایهها | زیاد | متوسط |
| سرگرمی گروهی | متوسط | زیاد |
لازم نیست هر ۱۵ راهکار رو همزمان اجرا کنید. حتی انتخاب دو یا سه مورد و تکرار منظم اونها میتونه شروع مناسبی باشه.
چرا تقویت روابط اجتماعی بعد از ۵۰ سالگی مهمه؟
روابط اجتماعی فقط برای سرگرمی نیستن. شواهد علمی، ارتباط بین انزوای اجتماعی و تنهایی با پیامدهای مختلف جسمی و روانی رو نشون میدن. WHO هم ارتباط اجتماعی باکیفیت رو بخشی مهم از سلامت و بهزیستی میدونه.
از طرف دیگه، پژوهشهای مربوط به مشارکت اجتماعی در سالمندان نشون میدن مشارکت بیشتر با برخی پیامدهای بهتر سلامت همراهه؛ البته در مطالعات مشاهدهای نمیشه صرفاً از این ارتباط، رابطه علت و معلولی قطعی نتیجه گرفت.
جمعبندی
تقویت روابط اجتماعی بعد از ۵۰ سالگی بیشتر از اینکه به تعداد دوستان وابسته باشه، به کیفیت و استمرار ارتباطات بستگی داره. تماس با دوستان قدیمی، حضور در فعالیتهای گروهی، یادگیری، داوطلب شدن، ارتباط با همسایهها و استفاده مناسب از فناوری میتونه فرصتهای بیشتری برای ارتباط ایجاد کنه.
مهمترین نکته اینه که برای اجتماعی موندن منتظر شرایط ایدهآل نباشید. یک تماس کوتاه، یک کلاس جدید یا یک پیادهروی گروهی میتونه شروع یک ارتباط تازه باشه.